close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

    Strona Archiwalna
    Aktualna strona znajduje się pod adresem: gov.pl/dyplomacja

  • WSPÓLNA POLITYKA ZAGRANICZNA I BEZPIECZEŃSTWA

  •  

     

    Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa (WPZiB) jest instrumentem oddziaływania UE w stosunkach międzynarodowych. Podstawę prawną WPZiB stanowi Traktat o Unii Europejskiej (Tytuł 5, artykuły 23-46). Przepisy dotyczące niektórych elementów WPZiB, takich jak sankcje czy zawieranie porozumień międzynarodowych, zostały zawarte także w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

     

    Traktat o Unii Europejskiej wymienia wartości, które winny przyświecać działaniom Unii na arenie międzynarodowej. Są nimi demokracja, praworządność, uniwersalizm oraz niepodzielność praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowanie ludzkiej godności, równość i solidarność, poszanowanie zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa międzynarodowego.

     

    WPZiB funkcjonuje w oparciu o własne procedury i normy. Ma charakter międzyrządowy, co oznacza, że kluczową rolę mają państwa członkowskie, a decyzje w sprawach WPZiB przyjmowane są, co do zasady, jednomyślnie. Dotyczą one działań (actions) i stanowisk (positions) Unii na arenie międzynarodowej.

     

    W ramach WPZiB działa czterech głównych aktorów. Rada Europejska (RE) określa cele i strategiczne wytyczne unijnej polityki zagranicznej. Przewodniczący RE może zwołać posiedzenie nadzwyczajne, jeśli wymaga tego sytuacja międzynarodowa. Rada do Spraw Zagranicznych przyjmuje decyzje potrzebne do zdefiniowania i wdrożenia WPZiB. Decyzje Rady realizowane są następnie przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie UE, które winny działać w duchu lojalności i wzajemnej solidarności.

     

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP uczestniczy w kształtowaniu WPZiB poprzez m.in.:

     

    Integralną częścią WPZiB jest Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO).

     

    Jednym z celów aktywności w ramach WPZiB jest także zapewnienie właściwej koordynacji ogółowi działań zewnętrznych Unii, które obejmują m.in. takie kwestie jak: Europejska Polityka Sąsiedztwa, pomoc humanitarna, współpraca rozwojowa czy polityka handlowa.

     

    Wejście w życie Traktatu Lizbońskiego w dniu 1 grudnia 2009 r. otworzyło nowy rozdział w rozwoju WPZiB. Wzmocnienie kompetencji Wysokiego Przedstawiciela, ustanowienie stałego przewodnictwa w Radzie do Spraw Zagranicznych i utworzenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) wyposażyło UE w skuteczniejsze narzędzia kształtowania i wdrażania WPZiB oraz reprezentacji zewnętrznej.

     

    Pozostałe kwestie w dziedzinie WPZiB:
     

    Koordynacją problematyki Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa zajmuje się w MSZ Biuro Dyrektora Politycznego. W odniesieniu do kwestii Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO) wiodącą rolę w ramach MSZ pełni Departament Polityki Bezpieczeństwa we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej.