close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

    Strona Archiwalna
    Aktualna strona znajduje się pod adresem: gov.pl/dyplomacja

  • PRAWA PODSTAWOWE W UE

  • Geneza

     

    Debata na temat relacji Unii Europejskiej (wcześniej Wspólnot Europejskich) i Rady Europy w zakresie ochrony praw człowieka trwa od wielu lat. Trybunał Sprawiedliwości w opinii nr 2/94 z 28 marca 1996 r. stwierdził, że przystąpienie byłoby niemożliwe z powodu braku odpowiedniej podstawy prawnej. Jednakże wejście w życie Traktatu z Lizbony (1 grudnia 2009 r.) zmieniło tę sytuację. Wprowadził on bowiem art. 6 ust. 2 TUE zgodnie z którym, „Unia przystępuje do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Zagadnieniu temu poświęcono także Protokół dotyczący artykułu 6 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie przystąpienia Unii do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, dołączony do Traktatu z Lizbony. Idea przystąpienia UE do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka stała się więc realna.

     

    Przebieg negocjacji

     

    W dniu 4 czerwca 2010 r. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przyjęła decyzję zawierającą upoważnienie do podjęcia negocjacji w sprawie przystąpienia UE do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPCz, Konwencja), wyznaczyła negocjatora (Komisja Europejska, dalej KE) i wydała wytyczne negocjacyjne. Jednocześnie wyznaczyła tzw. komitet specjalny (w tej roli występuje grupa robocza Rady UE ds. praw podstawowych, praw obywatelskich i swobodnego przepływu osób, FREMP) w konsultacji, z którym negocjator UE prowadził rokowania.

     

    W okresie od lipca 2010 r. do czerwca 2011 r. Komitet CDDH (Komitet Sterujący Praw Człowieka Rady Europy) odbył 8 spotkań z KE w formule nieformalnej grupy negocjacyjnej CDDH-UE. Tekst porozumienia akcesyjnego został wówczas wstępnie uzgodniony.

    Po decyzji Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych obradującej w dniach 26 i 27 kwietnia 2012 r. o potrzebie pilnej kontynuacji negocjacji, przy okazji posiedzenia Komitetu CDDH w Strasburgu, odbyła się I runda rozmów (21 czerwca 2012 r.), w formule 47 przedstawicieli państw członkowskich RE + 1 (Komisja Europejska). Grupa negocjacyjna 47+1 odbyła łącznie 5 spotkań.

     

    Podczas V rundy negocjacji w dniach 3-5 kwietnia 2013 r. tekst porozumienia akcesyjnego wraz z dokumentami towarzyszącymi został ostatecznie uzgodniony. Wynegocjowany pakiet  obejmuje 5 instrumentów akcesyjnych, które tworzą:

     

    - porozumienie dotyczące przystąpienia Unii Europejskiej do EKPCz (obejmuje preambułę i 12 artykułów);

    - deklaracja UE złożona w momencie podpisania porozumienia;

    - reguła, która ma zostać dodana do Regulaminu Komitetu Ministrów Rady Europy w odniesieniu nadzoru nad wykonywaniem wyroków i warunków polubownego rozwiązywania sporów w przypadkach, w których UE jest stroną;

    - modelowe memorandum of understanding pomiędzy UE a państwem (które nie jest członkiem Unii Europejskiej) oraz

    - raport wyjaśniający do porozumienia dotyczącego przystąpienia.

     

    Wszystkie te elementy są na równi konieczne do celów akcesji UE do EKPCz. W dniu 4 lipca 2013 r. Komisja na podstawie art. 218 ust. 11 TFUE złożyła wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE o wydanie opinii co do zgodności porozumienia z postanowieniami  Traktatów.

     

    Opinia TSUE 2/13

     

    W opinii 2/13 wydanej w pełnym składzie w dniu 18 grudnia 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że projekt porozumienia dotyczącego przystąpienia UE do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jest niezgodny z Traktatami tj. z art. 6 ust. 2 TUE i z protokołem nr 8. W związku z tym, zgodnie z art. 218 ust. 11 TFUE, projekt porozumienia nie może wejść w życie, chyba że nastąpi jego zmiana lub rewizja Traktatów.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: