close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • KONTROLA ZBROJEŃ KONWENCJONALNYCH ORAZ ŚRODKI BUDOWY ZAUFANIA I BEZPIECZEŃSTWA

  • Traktat CFE został podpisany 19 listopada 1990 r. w Paryżu. Głównym elementem porozumienia była redukcja istniejącego ofensywnego uzbrojenia konwencjonalnego posiadanego przez NATO i państwa byłego Układu Warszawskiego (czołgi, bojowe wozy opancerzone, artyleria o kalibrze powyżej 100 mm, samoloty bojowe i śmigłowce uderzeniowe). Poprzez nałożenie na państwa – strony Traktatu – obowiązku przekazywania szczegółowej informacji o potencjałach ich sił zbrojnych oraz poddaniu tych informacji dokładnej weryfikacji (system inspekcji), istotnie ograniczono możliwość niespodziewanej operacji wojskowej o dużej skali.

     

    Już w połowie lat 90-tych, pomimo pozytywnych efektów funkcjonowania Traktatu, konieczna stała się jego modernizacja ze względu na nieadekwatność niektórych postanowień do tworzącego się nowego systemu bezpieczeństwa europejskiego i nowych realiów polityczno-militarnych na kontynencie. Rokowania nad adaptacją Traktatu CFE trwały prawie trzy lata i zakończyły się w dniu 19 listopada 1999 roku podczas Konferencji Państw-Stron Traktatu o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie, zorganizowanej w trakcie obrad szczytu OBWE w Stambule. W trakcie tego spotkania szefowie delegacji podpisali Porozumienie ws. Adaptacji Traktatu o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie (ACFE) oraz przyjęli Akt Końcowy Konferencji. Zaadaptowany Traktat wprowadza nowy system ograniczeń uzbrojenia konwencjonalnego w tych samych kategoriach co Traktat CFE: pułapy narodowe i terytorialne, a także możliwość tymczasowej obecności sił obcego państwa (tzw. temporary deployments). Stworzył on także możliwość przyłączenia się do reżimu CFE nowych państw, a także wprowadził bardziej intruzyjny system wymiany informacji i weryfikacji. Dotychczas, zaadaptowany Traktat CFE ratyfikowały Rosja, Białoruś, Kazachstan i Ukraina. Państwa NATO, jako warunek ratyfikacji zaadaptowanego Traktatu, postawiły wypełnienie przez wszystkie państwa CFE zobowiązań politycznych podjętych w Stambule (w tym Rosji wobec Mołdowy i Gruzji).

     

    W dniu 13 lipca 2007 r. Prezydent Rosji W. Putin podpisał dekret o „Wstrzymaniu wykonywania przez Rosję postanowień Traktatu o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie i związanych z nim umów międzynarodowych”. Duma FR przyjęła ustawę w tej sprawie w listopadzie 2007 r. Decyzja weszła w życie 12 grudnia 2007 r. Rosja domaga się nie tylko szybkiej ratyfikacji zaadaptowanego Traktatu CFE, lecz także wprowadzenia dalszych zmian do Traktatu, przede wszystkim zniesienia tzw. ograniczeń flankowych, obowiązujących Federację Rosyjską. NATO i jego państwa członkowskie wielokrotnie apelowały o niepodejmowanie tej decyzji, akcentując znaczenie utrzymania reżimu CFE dla bezpieczeństwa i współpracy w Europie oraz wyrażając gotowość do dalszego dialogu z Rosją. Prowadzone rozmowy ws. rozwiązania sytuacji oraz ew. modernizacji i adaptacji Traktatu dotychczas nie przyniosły efektów. Ostatecznie w listopadzie 2011 r. wszystkie państwa NATO będące sygnatariuszami Traktatu CFE poinformowały o "zawieszeniu" implementacji Traktatu w stosunku do Rosji.

     

    Polska przywiązuje duże znaczenie do Traktatu CFE jako jedynego prawnego instrumentu międzynarodowego regulującego działania w sferze kontroli zbrojeń i rozbrojenia. Polska opowiada się za kontynuowaniem dialogu z Rosją i innymi państwami-stronami CFE na temat możliwości wyjścia z kryzysu.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: