close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

    Strona Archiwalna
    Aktualna strona znajduje się pod adresem: gov.pl/dyplomacja

  • WSPÓŁPRACA NATO Z PAŃSTWAMI TRZECIMI

    • Partnerstwo dla Pokoju

    Partnerstwo dla Pokoju (Partnership for Peace) powstało jako odpowiedź na euroatlantyckie aspiracje państw byłego bloku sowieckiego. Podstawowy dokument wyznaczający zadania nowego programu został przyjęty na szczycie w Brukseli w dniu 10 stycznia 1994 r. Zaproszenie zostało skierowane zarówno do państw europejskich jak i do byłych azjatyckich republik ZSRR. Polska była jednym z pierwszych państw, które przystąpiły do programu w 1994 r. PdP było w przypadku Polski traktowane jako etap na drodze do pełnego członkostwa w NATO. W chwili obecnej w mechanizmie uczestniczą 22 państwa.

    Relacje między Sojuszem a państwami partnerskimi kształtują się poprzez uczestnictwo we wspólnych ćwiczeniach, planowaniu obronnym, Funduszach Powierniczych i operacjach pokojowych. Współpraca w ramach Partnerstwa dla Pokoju odbywa się w oparciu o indywidualne porozumienia zawarte między Sojuszem a państwami partnerskimi.

    Najbardziej zaawansowanym instrumentem współpracy partnerskiej jest Plan Działań na Rzecz Członkostwa (MAP) – zainicjowany podczas szczytu NATO w Waszyngtonie w kwietniu 1999 r. Jest to mechanizm ukierunkowany na przygotowanie do wymogów członkostwa w Sojuszu. Obejmuje współpracę z Sojuszem w kwestiach politycznych, obronnych i wojskowych, budżetu, ochrony informacji i kwestiach prawnych poprzez przedstawianie Rocznych Programów Narodowych, których realizacja jest oceniana przez sojuszników w Indywidualnych Raportach na temat Postępów. Obecnie uczestniczy w nim Macedonia.

     

    • Rada NATO - Rosja

    Formalne powołanie do życia Rady NATO-Rosja (NATO – Russia Council) nastąpiło podczas spotkania przywódców państw Sojuszu i Federacji Rosyjskiej 28 maja 2002 r. we Włoszech w oparciu o tzw. Deklarację Rzymską. Jako forum konsultacji NATO i Rosji NRC zastąpiła wcześniejszą Stałą Wspólną Radę (PJC), działającą od 1997 r. na podstawie „Aktu Stanowiącego o Wzajemnych Stosunkach, Współpracy i Bezpieczeństwie pomiędzy NATO a Federacją Rosyjską”, podpisanego 27 maja 1997 r.

    Mechanizm funkcjonowania nowej Rady NATO-Rosja (NRC) przewiduje, że uczestnicy prac NRC w formule „27” pracują jako równi partnerzy. Rada stanowi forum dla konsultacji, współpracy, podejmowania decyzji oraz działań w dziedzinach pozostających w sferze wspólnych zainteresowań. Decyzje są podejmowane w oparciu o zasadę konsensusu, a państwa uczestniczące w Radzie ponoszą wspólną odpowiedzialność za wprowadzanie w ich w życie.

    Program pracy NRC obejmuje dziedziny takie jak: walka z terroryzmem, zarządzanie kryzysowe, zapobieganie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, kontrola zbrojeń i środki budowy zaufania, obrona przeciwrakietowa, ratownictwo morskie, reforma systemu obronnego, współpraca wojskowa i reforma obronna, planowanie cywilne, nowe zagrożenia i wyzwania. Z dyskusji na forum NRC wyłączone są następujące kwestie: przyjmowanie do Sojuszu nowych członków, planowanie obronne, Koncepcja Strategiczna, rozmieszczanie wojsk, podejmowanie przez Sojusz akcji zbrojnych. Podstawą dla realizacji dorocznych programów współpracy jest Plan Pracy NRC.

    NRC spotyka się na szczeblu ministrów spraw zagranicznych oraz ministrów obrony dwa razy do roku, a na szczeblu głów państw i rządów wtedy, kiedy zostanie to uzgodnione. Na szczeblu ambasadorów spotkania odbywają się raz w miesiącu lub częściej w razie potrzeby. Spotkaniom Rady przewodniczy Sekretarz Generalny NATO. Istnieje możliwość tworzenia dodatkowych komitetów lub grup roboczych. Pod auspicjami Rady spotykają się również przedstawiciele wojskowi (raz w miesiącu) oraz Szefowie Sztabów (nie rzadziej niż dwa razy w roku). Możliwe są również spotkania ekspertów wojskowych i in.

     

    • Komisja NATO-Ukraina – NATO-Ukraine Commission

    Komisja NATO-Ukraina (NUC) utworzona została w myśl podpisanej 9 lipca 1997 roku na szczycie NATO w Madrycie Karty o Szczególnym Partnerstwie NATO-Ukraina.

    NUC jest podstawowym forum decyzyjnym odpowiedzialnym za koordynację i prowadzenie całości spraw związanych z relacjami NATO-Ukraina, w tym przybliżanie Kijowa do członkostwa w Sojuszu, oraz za kierowanie wspólnymi działaniami natowsko-ukraińskimi. Zadaniami Komisji są m.in. zapewnienie prawidłowego realizowania zapisów Karty o Szczególnym Partnerstwie, dokonywanie okresowej oceny całokształtu rozwoju relacji NATO-Ukraina, planowanie przyszłych działań oraz proponowanie sposobów poprawy lub dalszego rozwoju współpracy. NUC stanowi też forum konsultacji między sojusznikami i Ukrainą w kwestiach bezpieczeństwa w innych obszarach, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak sytuacja w Afganistanie, na Bałkanach czy w Iraku, walka z terroryzmem, kwestie zamrożonych konfliktów czy kwestie bezpieczeństwa regionalnego. Ponadto NUC prowadzi przegląd wspólnych działań w ramach uczestnictwa Ukrainy w Partnerstwie dla Pokoju i misjach Sojuszu. Pod auspicjami z NUC działają wspólne grupy robocze utworzone do realizacji prac w konkretnych obszarach, m.in. obrony oraz reformy sektora bezpieczeństwa, modernizacji uzbrojenia, bezpieczeństwa ekonomicznego, naukowego czy współpracy w dziedzinie ochrony środowiska.

    W Komisji reprezentowane są wszystkie państwa członkowskie NATO i Ukraina - członkowie NUC posiadają równe prawa i obowiązki. Komisja spotyka się regularnie na różnych szczeblach – od szefów państw i rządów (przy okazji Szczytów NATO), poprzez ministrów SZ po ambasadorów i przedstawicieli wojskowych państw członków NUC w Brukseli. Okresowo obraduje również na poziomie ministrów obrony i szefów sztabów. Spotkania wyższego szczebla NUC są przygotowywane przez Komitet Polityczny NUC (NUC PC), który służy równocześnie jako podstawowe miejsce wymiany poglądów na temat bieżących wydarzeń politycznych oraz zagadnień dotyczących bezpieczeństwa, jak również  przygotowania i oceny programów współpracy Ukrainy z NATO.

    W grudniu 2008 r., ministrowie spraw zagranicznych NATO postanowili o dalszej intensyfikacji prac w ramach NUC oraz wzmocnieniu Komisji poprzez włączenie jej w tworzenie i implementację Rocznego Programu Narodowego (Annual National Programme, ANP), mającego przybliżać członkostwo Kijowa w NATO (zgodnie z postanowieniami Deklaracji Szczytu NATO w Bukareszcie w 2008 r.). ANP, przygotowany w I poł. 2009 r., zastąpił dotychczasowy program współpracy natowsko-ukraińskiej - Roczny Plan Współpracy (Annual Target Plan). Jego realizacja ma być również okresowo oceniana przez NUC. 

    Link: http://www.nato.int/issues/nato-ukraine/index.html

     

    • Komisja NATO-Gruzja – NATO-Georgia Commission  

    Komisja NATO-Gruzja (NGC) została ustanowiona we wrześniu 2008 r. jako forum konsultacji politycznych i praktycznej współpracy ukierunkowanej na przybliżenie Gruzji do członkostwa w Sojuszu. Ramowy dokument ustanawiający nowe ciało został podpisany przez Sekretarza Generalnego NATO i gruzińskiego premiera 15 września 2008 roku w Tbilisi. Pierwsza sesja miała miejsce bezpośrednio potem, podczas wizyty Rady Północnoatlantyckiej (NAC) w Gruzji.

    Celami działania NGC jest pogłębienie dialogu politycznego i współpracy pomiędzy NATO a Gruzją na wszystkich szczeblach. Komisja stanowi ponadto forum konsultacji między sojusznikami i Gruzją w zakresie reform jej sektora obronnego, natowskiego wsparcia dla tego procesu, a także w sprawie bezpieczeństwa regionalnego i innych kwesti, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. NGC dokonuje także przeglądu wspólnych działań związanych z udziałem Gruzji w Partnerstwie dla Pokoju, jak również współpracą wojskową w misjach prowadzonych przez NATO. Poza tym NGC jest miejscem koordynacji wysiłków Sojuszu na rzecz wsparcia Gruzji w odbudowie infrastruktury i rehabilitacji po konflikcie z Rosją, z sierpnia 2008 roku.

    Członkami NGC są wszystkie państwa członkowskie Sojuszu i Gruzja. Komisja spotyka się regularnie na szczeblu ambasadorów i przedstawicieli wojskowych, jak również okresowo na poziomie ministrów SZ i obrony oraz szefów sztabów. Niekiedy organizowane są również spotkania na najwyższym poziomie. Spotkania wysokiego szczebla NGC są przygotowywane przez Komitet Polityczny NGC (NGC PC), który jest również miejscem wymiany poglądów na temat bieżących wydarzeń politycznych i dotyczących bezpieczeństwa oraz innych zagadnień, a także przygotowania i oceny programów współpracy Tbilisi z NATO.

    Najistotniejszym elementem działania Komisji jest nadzór nad przebiegiem procesu uruchomionego po Szczycie Sojuszu w Bukareszcie w kwietniu 2008 r., na którym Sojusznicy zgodzili się, że Gruzja stanie się w przyszłości członkiem NATO. Z tego powodu, NGC została przyzna rola centralnego forum koordynacji wysiłków Gruzji w zakresie modernizacji politycznej, gospodarczej i obronnej ukierunkowanej na realizację jej euroatlantyckich aspiracji. W grudniu 2008 r. ministrowie SZ NATO postanowili o dalszej intensyfikacji prac i wzmocnieniu roli NGC poprzez stworzenie nowego instrumentu współpracy – Rocznego Programu Narodowego (Annual National Programme, ANP). ANP, wypracowany w I poł. 2009 r., zastąpił Indywidualny Plan Działania na Rzecz Członkowstwa (IPAP), który kierował współpracą NATO-Gruzja od 2004 r.

    Link: http://www.nato.int/issues/nato-georgia/index.html

     

    • Współpraca NATO-Afganistan (NATO-Afghanistan Cooperation)

    Na szczycie w Lizbonie zostały przyjęte skonkretyzowane ramy współpracy z Afganistanem. Deklaracja o długofalowym partnerstwie z Afganistanem zapowiada rozpoczęcie procesu przekazania Afgańczykom odpowiedzialności za bezpieczeństwo państwa oraz zakłada dalszą pomoc Sojuszu w budowaniu demokracji, stabilności i pokoju. 

     

    • Dialog Śródziemnomorski NATO (NATO Mediterranean Dialogue - MD)

    Współpracę z krajami regionu Morza Śródziemnego Sojusz rozpoczął w styczniu 1994 roku. Państwa uczestniczące w inicjatywie to: Egipt, Izrael, Jordania, Mauretania, Maroko, Tunezja, Algieria.

    Dialog polityczny oraz programy pracy koncentrują się przede wszystkim na takich dziedzinach jak terroryzm, proliferacja broni masowego rażenia, zarządzanie w sytuacjach kryzysowych, planowanie obrony cywilnej, pomoc humanitarna, ratownictwo morskie, nauka i ochrona środowiska. Współpraca wojskowa obejmuje m.in. planowanie obronne, budżet obronny, reformę systemów obronnych, szkolenia i ćwiczenia wojskowe.

     

    • Stambulska Inicjatywa Współpracy (Istanbul Cooperation Initiative - ICI)

    Stambulska Inicjatywa Współpracy powołania została podczas szczytu NATO w Stambule w czerwcu 2004 r. Dokument nie wyszczególnia z nazwy krajów, które miałyby w niej uczestniczyć, mówiąc o nawiązaniu współpracy w pierwszej kolejności z państwami należącymi do Rady Współpracy Państw Zatoki Perskiej. Jak dotąd zainteresowanie współpracą z Sojuszem wykazały: Kuwejt, Katar, Bahrajn i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Oman oraz Arabia Saudyjska wstępnie deklarowały możliwość przystąpienia do inicjatywy. Jednak jak dotąd nie podjęły działań w tym kierunku.

    Zakłada się, że NATO może podejmować współpracę tylko w tych dziedzinach, w których może wnieść tzw. wartość dodaną i nie będzie dublować działań podejmowanych przed inne podmioty międzynarodowe. Szczególny nacisk położono na walkę z terroryzmem, wymianę informacji wywiadowczych, proliferację broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia, doradztwo w dziedzinie reformy systemu obronnego, tworzenia budżetów obronnych, planowania obrony.

     

    • Państwa Kontaktowe

    Państwa, z którymi współpracuje Sojusz, nie należące do grona państw członkowskich, partnerskich, jak również uczestników Dialogu Śródziemnomorskiego i Stambulskiej Inicjatywy Współpracy. Państwa należące do tej grupy to Australia, Japonia, Korea Południowa i Nowa Zelandia.

    NATO współpracuje z państwami nie mającymi formalnego statusu partnera od lat 90. Współpraca z Państwami Kontaktowymi nie ma sformalizowanego charakteru – państwa te wyraziły zainteresowanie pogłębianiem relacji z NATO, chcą również być informowane o działaniach Sojuszu. Niektóre z nich uczestniczą w operacjach NATO poprzez wysyłanie swoich sił lub inny sposób wsparcia (np. wsparcie finansowe dla Regionalnych Zespołów Odbudowy – PRT w Afganistanie). Państwa te angażują się również w finansowanie i wspieranie natowskich funduszy powierniczych.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: