close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • REFORMA ONZ

  • Wraz z upadkiem systemu dwubiegunowego pojawiła się potrzeba dostosowania ONZ do nowego środowiska międzynarodowego. Na przełomie XX i XXI w. zmieniło się postrzeganie praw człowieka, spraw gospodarczych i społecznych. Doszło do znacznej ewolucji koncepcji bezpieczeństwa. Jednocześnie, po zakończeniu zimnej wojny polska polityka zagraniczna odzyskała pełną swobodę działania. Polska aktywnie włączyła się do dyskusji ws. reformy ONZ stojąc na stanowisku, że wszelkie zmiany winny służyć pogłębieniu efektywności działań organizacji, demokratyzacji stosunków międzynarodowych oraz zwiększeniu skuteczności ochrony praw człowieka.

     

     

    W latach 90 udział Polski w dyskusji nad reformą ONZ wyraził się w przedłożeniu propozycji dotyczących wykonania zapisów art. 43 Karty Narodów Zjednoczonych poprzez oddanie do stałej dyspozycji RB sił zbrojnych. Polska jest również współautorem rezolucji O ochronie personelu operacji wojskowych. Z pozytywnym przyjęciem na 49. sesji ZO NZ spotkała się propozycja Polski wnioskująca usunięcie z Karty Narodów Zjednoczonych nieaktualnych już klauzul dotyczących tzw. państw nieprzyjacielskich. Ostatecznie przeważyła jednak opinia, że nie należy otwierać dyskusji o rewizji Karty.


    Istotny wkład do debaty nad reformą ONZ stanowiła polska koncepcja Nowego Aktu Politycznego Narodów Zjednoczonych na XXI wiek ogłoszona oficjalnie w 2002 r. podczas 57 sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ w Nowym Jorku. Celem dokumentu było potwierdzenie roli ONZ jako fundamentu globalnego systemu międzynarodowego w dziedzinie bezpieczeństwa, ożywienie wartości, celów i zasad Narodów Zjednoczonych, a także lepsze ukierunkowanie organów i mechanizmów działania NZ i dostosowanie ich do nowych potrzeb i wyzwań. Szereg polskich postulatów dot. kierunków reformy i priorytetów działania ONZ znalazło odzwierciedlenie w końcowym dokumencie Światowego Szczytu ONZ, który odbył się w ramach 60 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu 2005 r.

     


    Reforma Rady Bezpieczeństwa NZ

     

     


    Mimo szeroko podzielanego na forum ONZ przekonania co do potrzeby reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ, kwestia ta wywołuje poważne podziały na scenie międzynarodowej. Podstawowa różnica zdań dotyczy tego, czy należy zwiększyć liczbę stałych członków, czy też ograniczyć powiększenie RB tylko do kategorii niestałych członków. Spory wywołuje również kwestia ewentualnego ograniczenia prawa weta. Najmniej kontrowersyjnym elementem reformy jest usprawnienie metod pracy Rady, które ma służyć przede wszystkim zwiększeniu przejrzystości jej działań.

     


    Polska stoi na stanowisku, że celem reformy Rady Bezpieczeństwa jest doprowadzenie do większej efektywności prac Rady. Należy uwzględnić równowagę geograficzną wśród jej członków, w tym zapewnić dodatkowe miejsce dla regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Popieramy utrzymanie w dyskusji perspektywy dla wspólnego miejsca dla Unii Europejskiej w Radzie. 

     

    Fot. United Nations Photo/Flickr

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: