close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • WYBRANE ORZECZENIA TRYBUNAŁU

  • 17 lutego 2017

    W dniu 24 stycznia 2017 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał decyzję, w której uznał za niedopuszczalną skargę dotyczącą zarzutu naruszenia prawa do życia (art. 2) i prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6) gwarantowanych przez Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

    Sprawa dotyczyła samobójstwa 19-letniego M.J. Został on tymczasowo aresztowany na trzy miesiące w związku z podejrzeniem popełnienia kradzieży. Skarga do Trybunału została wniesiona przez jego ojca. Zarzucił on, że władze państwowe nie zachowały podstawowej ostrożności i nie usunęły z celi jego syna paska, który został użyty do samobójstwa. Ponadto twierdził, że postępowanie krajowe w tej sprawie nie było rzetelne. Uważał, że nie sprawdzono wszystkich istotnych kwestii podczas śledztwa.

     

    Trybunał przypomniał, że art. 2 Konwencji nakłada na państwo nie tylko obowiązek powstrzymania się przed celowym i niezgodnym z prawem pozbawieniem życia człowieka. Państwo powinno również podjąć odpowiednie kroki, by zapewnić bezpieczeństwo osobom przebywającym w ich jurysdykcji, np. więźniom.

     

    Trybunał zwrócił jednak uwagę, że ludzkie zachowanie bywa nieprzewidywalne, a państwa muszą podejmować odpowiednie decyzje operacyjne z uwzględnieniem priorytetów i zasobów. Obowiązek ochrony życia ludzkiego nie może być interpretowany jako nakładający niemożliwy lub nieproporcjonalny ciężar na władze państwowe.

     

    W odniesieniu do więźniów należy więc przede wszystkim ustalić, czy władze wiedziały lub powinny były wiedzieć, że dana osoba wykazuje skłonności samobójcze. Jeżeli wiedziały, to istotne jest, czy podjęły wszystkie niezbędne środki, będące w ich mocy, by uniknąć ryzyka samobójstwa tej osoby.

     

    W obecnej sprawie Trybunał zauważył, że skarżący nie wykazywał, że jego syn w przeszłości miał znane problemy ze zdrowiem psychicznym. W postępowaniu ustalono, iż nic nie wskazywało na to, że syn skarżącego może objawiać skłonności samobójcze. Takich symptomów nie dostrzeżono w trakcie rozmowy z psychologiem na dzień przed śmiercią syna.

     

    Zatem władze państwowe nie wiedziały ani nie mogły wiedzieć, że M.J. może targnąć się na własne życie. Sędziowie strasburscy stwierdzili, iż nie można było oczekiwać od władz, by zastosowały bardziej rygorystyczne środki bezpieczeństwa, gdyż informacja nt. myśli samobójczych aresztowanego wyszła na jaw dopiero po jego śmierci.

     

    Zgodnie z Konwencją państwo ma obowiązek przeprowadzenia skutecznego śledztwa po tego rodzaju zdarzeniu. Trybunał nie odnotował zaniedbań po stronie właściwych organów ani przewlekłości. Uznał, że organy państwa działały rzetelnie zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Wszelkie decyzje prokuratora w sprawie były następnie zweryfikowane przez sąd okręgowy, który podtrzymał je w całości. Również postępowanie cywilne o zadośćuczynienie za rzekomy brak nadzoru nad więźniem przebiegało sprawnie. Sądy krajowe dwóch instancji doszły do jednakowych wniosków, oddalając powództwo.

     

    Trybunał uznał zatem zarzuty naruszenia art. 2 (prawo do życia) i art. 6 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) za bezzasadne i odrzucił je jako niedopuszczalne. 

     

    Decyzja w języku angielskim dostępna jest na stronie internetowej Trybunału pod adresem: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-171610.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: