close

9 stycznia 2015

Kalendarz „Kolekcja Sztuki Polskiej w Skopje”

To jedyny i wyjątkowy kalendarz na 2015 przygotowany przez naszą ambasadę.

Wszystkie prace wykorzystane w kalendarzu znajdują się w zbiorach Muzeum Sztuki Współczesnej w Skopje. "Kolekcja Sztuki Polskiej” w skopijskim Muzeum zawiera ponad 200 prac 135 polskich artystów, którzy przekazali swoje dzieła jako dar dla nowo powstającego Muzeum, po tragicznym trzęsieniu ziemi 1963 roku. Projekt budynku Muzeum w 1966 roku stworzyli polscy architekci: Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki, znani jako „Tygrysy”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Artykuł prasowy „Kolekcja Sztuki Polskiej w MSzW w Skopje doczekała się swojego kalendarza.

Dziennik Utrinski Wesnik z 23-01-15

 

 

 

Gazeta „Utrinski Wesnik” z 23 stycznia 2015 roku

 

Kolekcja Sztuki Polskiej w Muzeum Sztuki Współczesnej

doczekała się swojego kalendarza

 

Dzieła 12 polskich artystów zdobią kalendarz na 2015 rok wydany w trzech językach. Wydrukowany w 500 egzemplarzach został rozesłany po Polsce i Republice Macedonii.

 

Katerina Bogoeva

 

Dzieło „Kompozycja” z 1962 roku autorstwa Zbigniewa Makowskiego, znanego polskiego malarza, podarowane Muzeum Sztuki Współczesnej (MSzW) w Skopje po trzęsieniu ziemi 1963 roku, zdobi pierwszą stronę kalendarza na 2015 rok. Każdy miesiąc to jedno z podarowanych przez polskich artystów dzieł: Tadeusz Łapiński, Andrzej Kandziora, Kiejstut Bereźnicki, Marian Bogusz, Tadeusz Dominik, Jerzy Nowosielski, Jan Berdyszak, Andrzej Strumiłło, Stanisław Fijałkowski, Krystyn Zieliński i Roman Starak. To tylko dwanaście ze stu trzydziestu pięciu nazwisk artystów, których dzieła tworzą Kolekcję Sztuki Polskiej w MSzW w Skopje. Łącznie to dwieście dwanaście prac. W czasie, kiedy podarowali swoje dzieła zniszczonemu miastu, artyści ci mieli po trzydzieści, czterdzieści lat, a dziś, żyjący artyści mają ponad osiemdziesiąt lat, a niektórzy i więcej. Prof. Stanisław Fijałkowski skończył 92 lata i nadal jest aktywny” – mówi Kinga Nettmann-Multanowska, żona polskiego ambasadora w Skopje, Jacka Multanowskiego. Ambasada RP w Skopje, wspólnie z Dyrektor MSzW Elizą Szulewską i kustosz Zacharinką Aleksowską-Baczewą, rozpoczęła wspólny projekt przedstawienia tzw. „Polskiej Kolekcji” szerszej publiczności, projekt rozłożony jest na kilka lat.

 

Kalendarz robi wrażenie. Zaprojektowało go Studio Koma, druk sfinansowała Ambasada RP w Skopje. Nakład wyniósł 500 egzemplarzy. Część z nich została wysłana do Polski, m.in. do malarzy, którzy wyrazili zgodę na publikację swoich prac, jak i ich rodzin; do galerii, które umożliwiły kontakt z artystami i ich spadkobiercami; do ważnych instytucji kultury i dziedzictwa narodowego; a także osób i instytucji współpracujących z ambasadą. Kalendarz otrzymali także artyści i twórcy w Macedonii, macedońskie instytucje kultury, macedońskie i polskie muzea, a także macedońskie i polskie szkoły wyższe. „Jest duże zainteresowanie naszym kalendarzem. Ludzie w Polsce po raz pierwszy mają możliwość zapoznać się z tym niezwykłym zbiorem, ba, pierwszy raz o nim słyszą. Kolekcja ważna jest także ze względu na polskich turystów, którzy coraz liczniej odwiedzają Skopje” – mówi Kinga Nettmann-Multanowska, która dodaje, że artyści przedstawieni w kalendarzu to dziś bardzo ważne postacie polskiej sceny plastycznej. Podkreśla, że wszyscy oni lub ich spadkobiercy błyskawicznie i bez jakichkolwiek problemów wyrazili zgodę na wykorzystanie dzieł w kalendarzu. „Wszyscy reagowali entuzjastycznie, kiedy wspominałam Kolekcję Sztuki Polskiej w skopijskim Muzeum” – mówi żona polskiego ambasadora.

 

„Ars longa vita brevis”. W ten sposób rozpoczął swój odręcznie napisany list artysta Zbigniew Makowski, przesyłając zgodę na publikację swojego dzieła. „Wracają wspomnienia sprzed pięćdziesięciu lat. Po tragedii trzęsienia ziemi i zniszczeniu Muzeum w Skopje, Związek Polskich Artystów Plastyków poprosił artystów o podarowanie prac. Wybrałem obraz na deszczułce z 1962 roku – mroczny, letrystyczny. Parę lat później dostałem list od Związku, podziękowanie i katalog nowych zbiorów Muzeum w Skopje. I pomyśleć, że po pięćdziesięciu latach sztuka artystów darowana w akcie solidarności może znów zaistnieć w Skopje. We wszystkich językach jest parę wielkich słów – wolność, miłość ojczyzny, braterstwo, solidarność. Solidarność to święte słowo, skrzydlate. I tyle.” – mówi prof. Zbigniew Makowski, który jest jednym z bohaterów filmu dokumentalnego nakręconego w Polsce i w Republice Macedonii pod tytułem „Skopje. Sztuka solidarności”. Jego premiera planowana jest na luty tego roku. Film będzie miał trzy wersje językowe: polską, macedońską i angielską, i stanowi część prezentacji Kolekcji Sztuki Polskiej z MSzW na internetowej platformie Google Cultural Institute.

 

Kinga Nettmann-Multanowska była zaskoczona tym, że artyści, tak jak Stanisław Fijałkowski, pamiętali nawet tytuły podarowanych dzieł. Tadeusz Łapiński, polski artysta, który mieszka od lat w USA, wyraził gotowość przyjechać na otwarcie wystawy, jeśli uda się ją zorganizować. Żona Tadeusza Dominika, Cinthia Dominik, Amerykanka, dowiedziała się dzięki kalendarzowi, że jedno z dzieł jej męża jest w Skopje. Nie była świadoma tego faktu. Artystów cieszy kalendarz i podoba im się jego artystyczna forma, a wspomniana wystawa to jedno z kolejnych przedsięwzięć polskiej ambasady planowanych wokół Kolekcji, w której znajdują się prace innych wybitnych polskich artystów, jak Henryk Stażewski (1894-1988) czy Ewa Maria Łunkiewicz-Rogoyska (1895-1967). Obecnie w stałej ekspozycji prezentowane jest jedynie dzieło Henryka Stażewskiego. „Możliwe, że podczas planowanej wystawy nie zostaną wystawione wszystkie prace składające się na „Polską Kolekcję”, ale postaramy się, aby zaprezentowano te najważniejsze. Czekamy, aby MSzW otrzymało pomieszczenia wystawowe do organizacji wystaw czasowych. Dopiero wtedy uda nam się taką wystawę zorganizować” – mówi Kinga Nettmann-Multanowska, i wspomina, że dr Magdalena Ziółkowska, historyk sztuki z Muzeum Sztuki w Łodzi, która miała okazję przyjrzeć się zbiorom podczas swojego pobytu w Skopje, pracuje właśnie nad tekstem do katalogu, który miałby towarzyszyć planowanej w przyszłości wystawie.

 

„Największym naszym sukcesem jest to, że ludzie w Polsce usłyszeli o tej wspaniałej kolekcji. Wiedzieli o niej i pamiętali sami artyści, ale, na przykład w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego usłyszeli o niej po latach, po raz pierwszy. Niektórzy nie kryli zdziwienia z powodu tego ‘odkrycia’. Staraliśmy się, bez skutku, dotrzeć do dokumentów mówiących o tym, kiedy i w jaki sposób wysłane zostały do Skopje te dzieła, kto organizował transport. Dokumenty dotyczące tej zbiórki odnaleźliśmy w Archiwum Miasta Skopje. Są to zwolnienia celne. Na tej podstawie możemy ustalić, kiedy poszczególne dzieła dotarły do Skopje. Spływały tutaj w kilku transzach, a nie jednorazowo” – mówi nasza rozmówczyni.

 

W 2014 roku Kinga Nettmann-Multanowska miała okazję spotkać się z prof. Janem Berdyszakiem, polskim artystą, który podarował Skopje aż pięć swoich prac. „Siedzieliśmy w Jego pracowni, przy stole, na którym zapewne, na co dzień tworzył. Podczas spotkania stół ten zamienił się w stolik kawowy ze słodkościami przygotowanymi przez Panią Marię Berdyszakową. Wspaniale było być Ich gościem. Serdeczni, ciepli, otwarci…Profesor był słaby, długo chorował, ale była to choroba niemłodego już człowieka. Jako artysta był nadal pełen żaru, pomysłów, wciąż tworzył. Opowiadał o tym, jak powstają Jego najnowsze prace—kolorowe nieregularne formy, które określał jako ‘resztki reszt’”. Wspomina, podkreślając, że Jan Berdyszak z radością wyraził zgodę na umieszczenie jednej ze swoich prac w kalendarzu. Artysta zmarł kilka miesięcy później.

 

W kalendarzu w trzech językach (po macedońsku, polsku i angielsku) napisane jest, że Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki byli autorami projektu budynku Muzeum Sztuki Współczesnej w Skopje. Niedawno publiczność w Skopje miała możliwość oglądać wystawę poświęconą Tygrysom pt. „Tygrysy. W zespole siła”, której otwarcie miało miejsce pod koniec 2014 rok. Na stronie ambasady w wersji elektronicznej dostępny jest katalog tej niecodziennej i ciekawej wystawy.

 

http://www.utrinski.mk/default.asp?ItemID=D464495C2AEE2840AE14A8A665DEA464

 

 

 

 

 

 

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych