close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • ADOPCJA ZAGRANICZNA

  •  

    Na gruncie prawa polskiego instytucję przysposobienia (adopcji) regulują przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887, z późn. zm.). Ponadto, zarówno Polska, jak i Stany Zjednoczone są stronami Konwencji o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, podpisanej w Hadze 29 maja 1993 r. Konwencja ustanawia procedurę międzynarodową, która nakłada na jej strony szereg wymogów prawnych, w tym obowiązek ścisłej współpracy, w celu jak najlepszej ochrony prawnej interesów adoptowanych dzieci.

    Zgodnie z obowiązującym prawem, celem adopcji jest stworzenie zastępczego środowiska rodzinnego dla dziecka pozbawionego opieki swoich biologicznych rodziców. Przysposobienie przeprowadza się z uwzględnieniem następujących zasad:

     

    • adoptować można jedynie osobę niepełnoletnią, tj. osobę która nie ukończyła lat 18;
    • adopcja musi odbywać się z uwzględnieniem najlepszego interesu dziecka;
    • adopcja skutkuje utworzeniem stosunku pokrewieństwa, jaki istnieje między rodzicami a dzieckiem (przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego, ustają natomiast prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego);
    • adopcja postanowiona sądownie ma trwały skutek;
    • fakt adopcji jest utrzymywany w tajemnicy przed osobami trzecimi: w dokumentach dziecko używa nazwiska rodziców adopcyjnych;
    • jeśli dziecko ukończyło 13 rok życia, wymagana jest jego zgoda na adopcję;
    • możliwe jest przysposobienie wspólne przez małżonków, przysposobienie przez osobę nie pozostającą w związku małżeńskim oraz przysposobienie pasierba; co do zasady nie jest możliwe przysposobienie małoletniego przez jednego z małżonków bez zgody drugiego małżonka;
    • dla skutecznego przysposobienia wymagana jest zgoda rodziców osoby która ma być przysposobiona (z wyłączeniem sytuacji gdy rodzice dziecka zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, są nieznani lub porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody);
    • przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego; sąd może również postanowić, iż przysposobiony będzie nosił nazwisko złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska przysposabiającego; możliwa jest także zmiana imienia przysposobionego;

    Obowiązujące przepisy prawa formułują zasadę pierwszeństwa przysposobienia "krajowego" nad "zagranicznym". Z adopcją zagraniczną mamy do czynienia wówczas, gdy małoletni obywatel polski zamieszkały w kraju zostaje przysposobiony przez osobę zamieszkałą za granicą, wskutek czego następuje zmiana jego miejsca zamieszkania. Powyższa reguła nie ma zastosowania jedynie w wypadkach gdy wnioskodawca w sprawie o przysposobienie jest krewnym lub powinowatym dziecka, którego dotyczy wniosek lub przysposobił on już wcześniej brata lub siostrę dziecka którego dotyczy wniosek. W takim przypadku sąd ma obowiązek orzekania przysposobienia według takich samych kryteriów jakie stosuje gdy wnioskodawcą w sprawie jest osoba stale zamieszkująca terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Adopcja zagraniczna może nastąpić dopiero po wyczerpaniu w Polsce możliwości wyszukania dla dziecka odpowiedniej rodziny w Polsce.

     

    Stany Zjednoczone wymagają, aby osoba adoptująca dziecko z innego kraju, w tym z Polski posiadała obywatelstwo amerykańskie. Adopcja przez osobę samotną jest możliwa tylko wtedy jeśli ma ona co najmniej 25 lat. W przypadku przysposobienia dziecka przez małżeństwo obydwoje małżonkowie muszą wyrazić zgodę na adopcję. Jeden z małżonków musi być obywatelem amerykańskim, a drugi, jeśli nie ma obywatelstwa amerykańskiego, musi posiadać uregulowany status imigracyjny. Różnica wieku między adoptowanym dzieckiem, a rodzicem, nie powinna przekraczać 40 lat.

     

    Procedura

    O adopcji decyduje sąd rodzinny upewniwszy się, że procedura została wypełniona zgodnie z przepisami Konwencji haskiej. Pośrednictwo w tej procedurze prowadzą trzy polskie ośrodki wyznaczone przez Ministra Polityki Społecznej:

     

    1. Publiczny Ośrodek Adopcyjny, 02 – 018 Warszawa, ul. Nowogrodzka 75

    tel./fax 48 22 621-10-75 lub 48 22 622-03-70 do 72

    email: woa.warszawa@mcps.com.pl

     

    2. Krajowy Ośrodek Adopcyjny, TPD, 00 – 325 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 6

    tel. 48 22 425-46-77 lub 88, fax 011 48 22 827-78-13,

    email: koao-tpd@wp.pl

     

    3. Katolicki Ośrodek Adopcyjny, 04 – 357 Warszawa, ul. Grochowska 194/196

    tel./fax 48 22 818-54-30

    email: katolickiosrodek@interia.pl lub katolickiosrodek@adopcja.org

     

    Wszystkie trzy ośrodki gwarantują poprawne przeprowadzenie procedury przysposobienia. W każdym z wymienionych ośrodków istnieje Komisja ds. Adopcji Zagranicznych, która dokonuje kwalifikacji potencjalnych rodziców.

     

    Licencjonowane przez rządy swoich państw zagraniczne organizacje adopcyjne są upoważnione do przekazywania danych o kandydatach na rodziców adopcyjnych tylko wymienionym wyżej ośrodkom.

     

    Wymagane są następujące dokumenty, przetłumaczone na język urzędowy państwa pochodzenia dziecka przez tłumacza przysięgłego (oryginały lub uwierzytelnione odpisy):

     

    1. Wniosek do organu centralnego państwa pochodzenia dziecka o adopcję dziecka/dzieci wraz z prośbą o wpisanie wnioskodawców na tzw. listę rodzin oczekujących;

     

    2. Odpisy aktów urodzenia przyszłych rodziców;

     

    3. Odpis aktu małżeństwa;

     

    4. Wyciąg z rejestru karnego (wystawiony w ciągu ostatniego 1 miesiąca);

     

    5. Zaświadczenie o zarobkach;

     

    6. Poświadczenie obywatelstwa;

     

    7. Dokumentacja medyczna – poświadczenie braku przeciwwskazań medycznych;

     

    8. Wywiad środowiskowy przeprowadzony przez uprawnioną instytucję;

     

    9. Zgoda polskiego organu centralnego na dalsze postępowanie oraz na przywiezienie dziecka do kraju, wystawiona imiennie na wnioskodawcę/wnioskodawców.

     

    Przysposabiający na żądanie sądu powinien przedstawić inne wymagane dokumenty.

    Prawo amerykańskie wymaga, aby kandydaci na rodziców starający się o adopcję dziecka z innego kraju przeszli procedurę kwalifikacyjną w stanie swojego zamieszkania, tak jakby chcieli adoptować dziecko w Stanach Zjednoczonych. Procedura ta przewiduje, między innymi, analizę historii kryminalnej kandydatów, pobrania odcisków palców oraz przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, składającego się z odbycia osobistych wizyt w miejscu zamieszkania, rozmów z kandydatami na rodziców oraz wywiadów z ich pracodawcami czy sąsiadami. Kandydaci na rodziców muszą także odbyć specjalistyczne szkolenia.

     

    Procedury adopcyjne w Stanach Zjednoczonych są przeprowadzane przez specjalnie wyznaczone do tego instytucje, zwane Adoption Service Providers, których listę i adresy można znaleźć na rządowej stronie www.adoption.state.gov. Agencje te inicjują proces imigracyjny dziecka oraz kontaktują się z ośrodkami adopcyjnymi w Polsce, upoważnionymi do przeprowadzania adopcji międzynarodowych.

     

    Wskazane powyżej polskie ośrodki adopcyjne analizują przesłane dokumenty i przedstawiają kandydatom na rodziców propozycję adopcji dziecka z Polski. W przypadku zaakceptowania dziecka przez rodziców, oraz spędzenia z nim odpowiedniego okresu czasu, rozpoczyna się amerykańskie postępowanie imigracyjne o przyznanie dziecku wizy oraz postępowanie przed polskim sądem rodzinnym o przysposobienie dziecka. Po uprawomocnieniu się polskiego wyroku o przysposobieniu, dziecko otrzymuje amerykańską wizę, która po wjeździe na teren Stanów Zjednoczonych automatycznie przekształca się w obywatelstwo amerykańskie bez konieczności przeprowadzania dalszych procedur.

    Po orzeczeniu adopcji automatycznie sporządzany jest nowy akt urodzenia dziecka, odzwierciedlający zmianę imienia i nazwiska, jak również wskazujący przysposabiających jako rodziców dziecka. Dotychczasowy akt urodzenia dziecka podlega utajnieniu i nie wydaje się z niego odpisów, chyba że zażąda tego sąd.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: