close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

    Strona Archiwalna
    Aktualna strona znajduje się pod adresem: gov.pl/dyplomacja

  • REFERATY

  • 2 marca 2014

    Przestrzeń dla dzieła sztuki w projektach placówek dyplomatycznych - na przykładzie projektów: Ambasady RP w Tokio i projektu konkursowego Ambasady w Berlinie

    Krzysztof Ingarden, doc. dr architekt ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej w 1982r, doktorat w 1987r. W latach 1983-1985 odbył staż doktorancki w School of Art & Design, University of Tsukuba, Japonia. W latach 1884-1885 pracował w biurze Arata Isozaki w Tokio, w roku 1987 w J.S.Polshek & Partners w Nowym Yorku. Współzałożyciel biura JET Atelier (1991) i Ingarden & Ewy Architekci (od 1998)

    Od roku 2003 wykłada na wydziale Architektury i Sztuk Pięknych Krakowskiej Akademii (prodziekan w latach 2003-2011). W latach 2010 - 2013 egzaminator zagraniczny na Wydziale Architektury w Dundee University, Wielka Brytania. Od roku 2002 Konsul Honorowy Japonii w Krakowie.

    Laureat Nagrody Honorowej Stowarzyszenia Architektów Polskich. Autor i współautor licznych projektów m.in.: Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie (2012), Centrum Kongresowego w Krakowie, Pawilonu „Wyspiański 2000” w Krakowie (2007), Pawilonu Polski na EXPO 2005 Aichi, Japonia (2005), Szkoły Języka Japońskiego przy Centrum Manggha (2004), biblioteki Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie (z J. Ewý), Ambasady RP w Tokio (2001).

    Kurator wystaw: „Poland - nagrody honorowe SARP 2009, 2010– Tokio, Japonia; „Architekci Polscy dla Japonii” – Stowarzyszenie Architektów Polskich, Warszawa 2011;  „Arata Isozaki – Szkice i Rysunki” – Muzeum Manggha, Kraków 2009; „3-2-1 Nowa Architektura w Japonii i w Polsce” – Muzeum Manggha, Kraków 2004.

     

    1. Przestrzenie spowolnienia.

     

    Czy jest to jeszcze możliwe, aby architektura placówek dyplomatycznych, zlokalizowanych najczęściej w dużych miastach, zatłoczonych stolicach państw, mogła mieć siłę kreowania wizerunku państwa? Czy jest do pomyślenia, że architektura ambasady czy konsulatu może różnić się od korporacyjnego biurowca, budynku muzealnego, centrum handlowego czy lotniska? Szybkość, z jaką w drugiej połowie XX wieku powstawała, a raczej mnożyła się architektura, dorównuje szybkości przemieszczania się ludzi w zatłoczonym metrze w godzinach szczytu. Percepcja sztuki i architektury w takim ruchu staje się iluzją percepcji, a czerwone światła „stop” na skrzyżowaniach komunikacyjnych i kulturowych szlaków jedynie irytują podróżnych, bowiem hamują ich pośpieszny ruch w strumieniach  komunikacyjnych. Jakie jest prawdopodobieństwo, że nowy budynek placówki dyplomatycznej spowoduje miejscowe spowolnienie takiego strumienia, zmusi widza do zatrzymania się na chwilę i zastanowienia się nad istotą przekazu architektury?  Rola architektury i sztuki w zakresie identyfikacji kulturowej staje się coraz trudniejsza, a przez to bardziej ważna. Rem Koolhaas stawia skrajną tezę, iż poszukiwania identyfikacji kulturowej i tożsamości za pomocą architektury stało się „fastfoodem” dla tych, którzy czują się jej pozbawieni w przestrzennym światowym śmietnisku kultury. (Rem Koolhaas, „Junkspace”, 2001).
     Gdzie więc i w jaki sposób można zatem szukać możliwości dotarcia do widza za pomocą architektonicznego i artystycznego przekazu? Wydaje się, że jedynym sposobem jest próba tworzenia „przestrzeni spowolnienia”, swoistych oaz ciszy, zaskakujących przystanków w nieustannym i wszechobecnym pośpiechu. Przystanków, które pozwalają wyobraźni uspokoić się i skoncentrować uwagę, rozbudzić egzystencjalną tęsknotę za utraconym bezpieczeństwem, czasem i pięknem,  rozbudzić gotowość na poznanie nowych treści. Takimi przystankami mogą być odpowiednio kształtowane dziedzińce wejściowe, przestrzenie parkowe czy ogrodowe wśród budynków, hole eksponujące skomponowane widoki krajobrazu! Te swoiste „przestrzenie spowolnienia” mogą stać się miejscem odpowiednim dla zaprezentowania dzieła sztuki, bowiem tylko w takich okolicznościach dojść może do pogłębionej percepcji, a co za tym idzie, do zapoczątkowania procesu przeżycia estetycznego i w efekcie doprowadzić do poznania treści artystycznego przekazu.
    Przestrzenie spowolnienia są istotnym elementem architektury określanej terminem „slow architecture” i odpowiadają takim tendencjom w dziedzinie sztuki kulinarnej, jak „slow food” w przeciwieństwie do „fastfood  ‘ i  ‘junkfood”. Umiejętne wykorzystanie tych przestrzeni daje szansę na chwilowy kontakt widza ze sztuką i możliwość przekazania za jej pomocą świadomie przygotowanych komunikatów dotyczących kraju pochodzenia.

     
    2.  Przykłady przestrzeni spowolnienia w projektach biura Ingarden & Ewy Architekci.

     a. Ambasada RP w Tokio

     Budynek  ambasady polskiej znajduje się na niewielkiej ciasnej działce w mieszkaniowej dzielnicy Meguro-ku. Strefę reprezentacyjną i publiczną umieszczono we frontowym, owalnym budynku (mieszczą się w nim wejście główne, czytelnia, foyer, sala wielofunkcyjna, pokój spotkań). W części podziemnej umieszczono salę wielofunkcyjną z 2-kondygnacyjnym foyer, przed którym, w zagłębieniu terenu zaprojektowano ogród.

    Przestrzeniami, które mogą spełniać rolę ekspozycyjną dla sztuki są:

    • Hol wejściowy – w holu zaprojektowano strefę poczekalni, z miejscem wyposażonym w oświetlenie ruchome, przystosowane do oświetlania zmiennych małych wystaw;
    • Otwarta klatka schodowa w strefie publicznej – łącząca kondygnacje podziemne sali wielofunkcyjnej z kondygnacją parteru i 1. piętra, na którym znajduje się gabinet ambasadora. Klatka ta została doświetlona z góry światłem naturalnym. Jej jasne ściany mogą stać się ciekawym miejscem ekspozycji sztuki. W trakcie budowy rozważany był pomysł Andrzeja Wajdy aby na ścianie umieścić 1000 kolorowych ptaków drewnianych  wzorowanych na figurkach Zofii Stryjeńskiej. Projekt ten nie został zrealizowany.
    • Ogród przed foyer sali wielofunkcyjnej – jedna ze ścian foyer została całkowicie przeszklona celem wpuszczenia światła dziennego do podziemnej kondygnacji.  Za przeszkleniem zaprojektowano miniaturowy ogród w celu kontemplacji sztuki ogrodowej.
    • Front budynku z owalną elewacją ceglaną. Istotnym zadaniem było ukazanie związku architektury z tradycją polską. Choć projekt odrzuca ikoniczne nawiązywanie do polskiej architektury, to jednak  stosuje pośredni sposób nawiązania do tradycji za pomocą użytych materiałów wykończeniowych, a także dalekiej metafory, jaką tworzy ceglany budynek umieszczony z przodu działki. Jego owalną formę z dużym wycięciem na frontowe okno i wejście , wraz z przewieszonym nad wejściem szklanym daszkiem w kształcie wiszącego mostu, traktować można jak daleką reminiscencję średniowiecznego barbakanu – budynku z zapraszająco otwartą  bramą wejściową i  opuszczonym mostem zwodzonym do miasta.


     b.  Projekt konkursowy Ambasady w Berlinie

     Zgodnie z lokalnymi wytycznymi urbanistycznymi budynek stanowić miał kontynuację pierzei i  gabarytu zabudowy sąsiedniej. Jednocześnie w oparciu o własne analizy charakteru zabudowy istniejącej w  pobliżu , np. Ambasady Rosji i USA, Wielkiej Brytanii, projektanci zdecydowali się na zaproponowanie budynku z frontowym wnętrzem urbanistycznym z zielenią ogrodową, co pozwoliło na osiągnięcie interesującego przestrzennie efektu. Zaproponowano „przestrzeń spowolnienia” jakim jest dziedziniec ukształtowany pomiędzy ulicą a budynkiem.   W ogólnym schemacie przestrzennym budynek składa się z dziecińca zewnętrznego od strony ulicy, pięciokondygnacyjnych bloków ambasady i bloku konsulatu z funkcjami mieszkalnymi, ogrodu zewnętrznego otoczonego parterowym zespołem recepcyjnym mieszczącym  salę wielofunkcyjno-bankietowej i towarzyszącym jej foyer będącym naturalnym poszerzeniem ogrodu stanowiące w porach letnich jedną przestrzeń.
     W projekcie budynku założono, że obiekt stanowić będzie reprezentację naszego kraju nie tylko w wymiarze architektonicznym lecz także artystycznym. Architektura miała za zadanie przedstawienia Polski jako kraju nowoczesnego, otwartego, gościnnego, posiadającego bogatą tradycję i kulturę oraz wspaniała przyrodę. O wszystkich tych elementach budynek mówi swoim syntetycznym indywidualnym językiem, wyróżniającym go na tle obiektów sąsiednich. Projekt zwraca uwagę na takie cechy jak:  nowoczesność i niekonwencjonalność kompozycji, otwartość poprzez rozwiązania architektoniczno-przestrzenne  zapraszające do wnętrza, gościnność poprzez stworzenie wnętrza urbanistycznego w ulicy oraz kolejnych sekwencji widocznych z ulicy w głąb działki.  Polska tradycja i kultura designu podkreślona została poprzez staranny wybór wystroju wnętrz oraz stworzenie w centrum układu „ogrodu sztuki” dla prezentacji najlepszych naszych dokonań w tej dziedzinie.

    Przestrzeniami przystosowanymi do ekspozycji sztuki są w projekcie:

    • dziedziniec frontowy z zakomponowaną zielenią niską i wysoką;
    • poczekalnia przy holu wejściowym z widokiem na wewnętrzny dziedziniec z wystawa rzeźb;
    • galerie wystawiennicze przy korytarzach pomiędzy ambasadą a salą wielofunkcyjną;
    • ogród sztuki w centralnym miejscu pomiędzy budynkiem ambasady i salą wielofunkcyjną – ogród łączy przestrzeń sali, galerii wystawowych i holu wejściowego, daje możliwość organizacji bankietów i wernisaży sztuki;
    • galeria wystawowa z wejściem bezpośrednim od ulicy – niezależnie funkcjonująca przestrzeń wystawowa;

     

    Ilustracją wystąpienia jest prezentacja multimedialna.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: