close

Szczyt OBWE
Strategiczne priorytety OBWE określane są podczas spotkań na szczeblu głów państw i szefów rządów. Ostatnie takie spotkanie (szczyt) odbyło się w stolicy Kazachstanu, Astanie, 1-2 grudnia 2010 roku. W jego trakcie przyjęta została Deklaracja Polityczna „Towards a Security Community”, upamiętniająca 35. rocznicę podpisania Aktu Helsińskiego i 20. rocznicę Paryskiej Nowej Europy (dwóch najważniejszych dokumentów KBWE/OBWE).
 
Rada Ministerialna
Kluczowym organem decyzyjnym OBWE jest Rada Ministerialna (spotkanie ministrów spraw zagranicznych). Rada Ministerialna zajmuje się sprawami o długofalowym i kluczowym znaczeniu oraz podejmuje decyzje wytyczające kierunki działań OBWE. Decyduje także o tym, które państwa uczestniczące będą kierowały pracami OBWE w kolejnych latach.  Spotkania ministerialne odbywają się zwyczajowo pod koniec roku.

 


Struktury i instytucje:
 
Przewodniczący OBWE
Przewodniczący jest wybierany na okres roku. Funkcję pełni każdorazowo szef dyplomacji danego państwa (obecnie Minister Spraw Zagranicznych Austrii Sebastian Kurz). Urzędujący przewodniczący jest wspomagany przez swojego poprzednika i następcę (razem tworzą tzw. trójkę OBWE), a także przez osobistych przedstawicieli, którym  przewodniczący udziela odpowiedniego mandatu w określonych sprawach. Przewodnictwo w OBWE: 2016 r. – Niemcy; 2017 r. – Austria; 2018 r. – Włochy; 2019 r. – Słowacja.
 
Stała Rada
Stała Rada odpowiada za bieżącą działalność OBWE. Tworzą ją ambasadorowie państw uczestniczących akredytowani w Wiedniu. Jej pracami kieruje ambasador kraju sprawującego przewodnictwo Organizacji w danym roku. Rada spotyka się raz w tygodniu w wiedeńskim Hofburgu. W razie potrzeby może być również zwołana ad hoc. Rada prowadzi regularne, rozległe konsultacje polityczne oraz podejmuje decyzje we wszystkich kwestiach, dotyczących działalności OBWE.  Decyzje podejmowane są na zasadzie konsensu.
 
Forum Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa (FSC)
Organ autonomiczny OBWE, niepodporządkowany Stałej Radzie. W ramach cotygodniowych spotkań Forum (Forum for Security Co-operation - FSC) prowadzone są negocjacje i konsultacje na temat polityczno-militarnych środków, mających na celu wzmocnienie bezpieczeństwa, zaufania i stabilności w Europie.
 
Sekretarz Generalny OBWE
Powołuje go Rada Ministerialna na trzyletnią kadencję. Do jego obowiązków należy administracyjne zarządzanie strukturami i operacjami Organizacji oraz m.in. przedstawianie propozycji budżetu. Polityczna rola Sekretarza Generalnego obejmuje wspieranie dialogu politycznego i negocjacji, współpracę z Przewodnictwem i ze wszystkimi państwami uczestniczącymi OBWE. W lipcu 2017 r. Sekretarzem Generalnym został Szwajcar, amb. Thomas Greminger.
 
Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR)
Główna instytucja OBWE ds. wymiaru ludzkiego. Ma siedzibę w Warszawie. Zajmuje się promowaniem praw człowieka, demokracji i rządów prawa. Organizuje doroczne dwutygodniowe Spotkanie Przeglądowe Wymiaru Ludzkiego (Human Dimension Implementation Meeting - HDIM) w Warszawie oraz  seminaria eksperckie. Zapewnia ekspertyzy i szkolenia dotyczące zagadnień konstytucyjnych i prawnych. Organizuje z ramienia OBWE obserwację wyborów w państwach uczestniczących (wypracowało szereg standardów w zakresie metodologii obserwacji wyborów). W ostatnich latach działalność ODIHR rozszerzyła się znacząco na zagadnienia dot. zwalczania nietolerancji i dyskryminacji, walki z handlem ludźmi. W lipcu 2017 r. dyrektorem ODIHR została Ingibjörg Sólrún Gísladóttir (Islandia).
 
Wysoki Komisarz do spraw Mniejszości Narodowych (HCNM)
Wysoki Komisarz zajmuje się monitorowaniem sytuacji w państwach Organizacji i wczesnym ostrzeganiem o pojawiających się zagrożeniach o podłożu narodowościowym dla stabilności na obszarze OBWE. Jego biuro znajduje się w Hadze. Mandat Komisarza obejmuje tzw. cichą dyplomację (silent diplomacy), tj. działania niepubliczne zmierzające do redukcji napięć, w tym prawo do mediacji  między stronami sporu/konfliktu. W lipcu 2017 r. stanowisko Wysokiego Komisarza objął amb. Lamberto Zannier (Włochy), były sekretarz generalny  OBWE.
 
Przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów
Zajmuje się sprawami związanymi z przestrzeganiem standardów międzynarodowych w zakresie wolności środków masowego przekazu w państwach OBWE.  W okresowych sprawozdaniach przedstawianych Stałej Radzie OBWE zwraca uwagę na niepokojące zjawiska w poszczególnych państwach. Zwraca się również bezpośrednio do władz danego państwa z prośbą o wyjaśnienie konkretnej sytuacji. W lipcu 2017 r. funkcję Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów objął Harlem Désir (Francja).
 
Forum Ekonomiczne i Środowiska
Forum Ekonomiczne i Środowiska jest platformą dialogu, gdzie formułowane są założenia polityki OBWE w zakresie wymiaru ekonomiczno-środowiskowego. Ponadto uzgadniane są działania i projekty, które mogą być realizowane przez OBWE samodzielnie lub we współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi. Forum jest organizowane raz w roku (Praga) i poprzedzone przez trzy spotkania przygotowawcze. W 1997 r. utworzono stanowisko Koordynatora OBWE ds. Ekonomicznych i Środowiska, co miało również służyć zwróceniu większej uwagi na sposoby identyfikacji zagrożeń dla bezpieczeństwa globalnego wynikających z problemów ekonomicznych, społecznych i środowiskowych . Tematyka Forum Ekonomicznego w ostatnich latach dotyczyła m.in. bezpieczeństwa energetycznego, zwalczania korupcji, zasad dobrego rządzenia, zwalczania handlu ludźmi, narkotykami i bronią, migracji, transportu, zagadnień ekologicznych (degradacja gruntów i skażenia gleby). Od 2017 r. funkcję Koordynatora pełni amb. Vuk Žugić (Serbia).
 
Zgromadzenie Parlamentarne OBWE
Powstało w 1992 r., uzupełniając płaszczyznę dialogu pomiędzy państwami o wymiar parlamentarny. Członkami Zgromadzenia są parlamentarzyści z państw uczestniczących, wyznaczeni przez swoje parlamenty narodowe do stałych delegacji do ZP OBWE. Zadania Zgromadzenia to m.in.: ocena realizacji celów OBWE, debata nad sprawami podnoszonymi w czasie spotkań Rady Ministerialnej oraz w czasie szczytów szefów państw i rządów,  rozwijanie i wspieranie mechanizmów służących zapobieganiu i rozwiązywaniu konfliktów. Jedną z istotnych form działania ZP OBWE jest udział jej członków w międzynarodowych misjach obserwacji wyborów (współpracuje w tym zakresie z Biurem Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka).
 
Sekretariat OBWE
Sekretariat OBWE z siedzibą w Wiedniu jest kierowany przez Sekretarza Generalnego, którego zadaniem jest koordynowanie pracy instytucji.
 
W skład Sekretariatu wchodzą m.in.:

  • Wydział ds. Walki z Terroryzmem
  • Centrum Zapobiegania Konfliktom (Conflict Prevention Centre - CPC)
  • Biuro Specjalnego Przedstawiciela OBWE ds. Zwalczania Handlu Ludźmi
  • Biuro Koordynatora OBWE ds. Ekonomicznych i Środowiska
  • Wydział ds. Strategicznych Spraw Policji
  • Wydział ds. Zagrożeń Ponadnarodowych

Dyrektorem Centrum Zapobiegania Konfliktom jest amb. Marcel Pesko (Słowacja).

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych