close

Zasada transparencji w handlu bronią i towarami podwójnego zastosowania

Informacja dla przedsiębiorców w sprawie corocznego raportowania o rzeczywistym eksporcie uzbrojenia i sprzętu wojskowego

 

 

Na podstawie art. 27a, ust. 1 ustawy z 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa eksporterzy zobowiązani są złożyć ministrowi spraw zagranicznych do końca kwietnia każdego roku sprawozdania z faktycznego wykonania eksportu w roku poprzednim.

 

Raport powinien być złożony z użyciem tabel wskazanych w rozporządzeniu ministra spraw zagranicznych z dnia 2.12.2013 r. w sprawie wzoru raportu z faktycznego wykonania wywozu uzbrojenia.

 

W związku z licznymi pytaniami przedsiębiorców Ministerstwo Spraw Zagranicznych udziela następujących wyjaśnień:

 

  1. Raport powinien uwzględniać dane z eksportu do wszystkich krajów świata, włącznie z państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
  2. Raport powinien zawierać dane dotyczące wyłącznie docelowego eksportu wyrobów gotowych i części zamiennych. Nie podlegają raportowaniu wywozy czasowe na targi i testy, wywozy do napraw i powrotnego przywozu, zwroty wadliwego towaru oraz części zamienne wysyłane w ramach napraw gwarancyjnych.
  3. Wartość eksportu powinna być podawana w Euro, przy czym ewentualny przelicznik kursu z innych walut może być stosowany wg tabeli NBP kursów na koniec roku sprawozdawczego. W przypadku pojedynczych lub nielicznych transakcji można stosować kurs z dnia płatności.
  4. W tabelach 1 - 3 należy podawać jedynie ilości wyeksportowanych kompletnych egzemplarzy uzbrojenia, odpowiadających kategoriom rejestru broni konwencjonalnej oraz broni strzeleckiej i lekkiej Organizacji Narodów Zjednoczonych. W tych tabelach nie należy podawać danych o eksporcie części i podzespołów do sprzętu wchodzącego w zakres powyższych kategorii.
  5. W tabeli 4 należy podać dane o docelowych wywozach wyrobów gotowych i części zamiennych w podziale na 22 kategorie Wspólnego Wykazu Uzbrojenia UE, implementowanego do prawa krajowego rozporządzeniami ministra gospodarki.

W razie wątpliwości dalsze wyjaśnienia można uzyskać kontaktując się telefonicznie lub mailem z sekretariatem Departamentu Polityki Bezpieczeństwa MSZ.

 

*******

 

 

W międzynarodowym handlu bronią obowiązuje zasada transparencji (określanej także jako zasada przejrzystości). Na podstawie porozumień międzynarodowych o zasięgu globalnym lub regionalnym, państwa informują się nawzajem o eksporcie i niehandlowych transferach uzbrojenia oraz publikują dane z tej dziedziny. Państwa wymieniają się także danymi o zablokowanych transakcjach i prowadzą konsultacje. Pozwala to zapobiec eksportowi sprzętu, którego transfer został zakazany przez inne państwo.

 

Transparencja przyczynia się do budowy zaufania i bezpieczeństwa  w stosunkach między państwami zapewniając przewidywalność zachowań państw w sferze wojskowej. Uważa się, że dotychczasowe uregulowania w tej dziedzinie nie wyczerpują wszystkich możliwości jakie mogą być wykorzystane dla pogłębiania wzajemnego zaufania, redukcji ryzyka konfliktów oraz właściwej interpretacji intencji postępowań innych państw.

 

Wymiana informacji na forum ONZ

 

Na podstawie Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 46/36 państwa składają co roku raporty zawierające dane na temat eksportu, importu oraz stanu posiadania osmiu kategorii ofensywnej broni konwencjonalnej, w tym opcjonalnie broni strzeleckiej i lekkiej (więcej informacji – Rejestr broni konwencjonalnej ONZ).

 

Wymiana informacji na forum Porozumienia z Wassenaar

 

Państwa uczestniczące w Porozumieniu z Wassenaar wymieniają się informacjami nt. dokonanych sprzedaży uzbrojenia do państw trzecich. Notyfikacje eksportu dokonywane są dwa razy w roku, w oparciu o listy kontrolne PW wzorowane na  listach kontrolnych Rejestru Broni Konwencjonalnej ONZ.

Państwa informują się także o udzielonych odmowach na eksport uzbrojenia i towarów podwójnego zastosowania oraz podejmują konsultacje w przypadku gdy wniosek o wydanie zgody na transfer podobnego uzbrojenia jest rozpatrywany przez inne państwo (więcej informacji - strona Porozumienia z Wassenaar).

 

Wymiana informacji i raporty roczne UE

 

Państwa UE są zobowiązane zgodnie ze Wspólnym Stanowiskiem Rady nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określającym wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego do przygotowania raz w roku informacji na temat eksportu uzbrojenia i technologii wojskowych. Zebrane dane są następnie publikowane przez UE w formie Rocznego raportu Unii Europejskiej dot. eksportu uzbrojenia.

 

Polski raport roczny dotyczący eksportu uzbrojenia i sprzętu wojskowego

 

Wiele państw  UE od lat publikuje roczne raporty na temat wywozu technologii i sprzętu wojskowego w formie broszur, które są istotnym źródłem informacji w zakresie polityki kontroli eksportu i nieproliferacji danego kraju. Od 2009 roku publikacja takiego raportu jest obowiązkowa dla wszystkich członków UE.

 

Publikacja raportów krajowych jest dowodem znaczenia jakie państwa przywiązują do włączenia społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych oraz środków masowego przekazu w procesy zwalczania niekontrolowanego obrotu bronią. Systemy demokratyczne, opierające się na przejrzystości, kontroli parlamentarnej, dostępie do informacji, wolności słowa, a także respektowaniu podstawowych wolności i praw człowieka, stwarzają optymalne warunki dla przeciwdziałania i walki z niekontrolowanym obrotem uzbrojeniem.

 

Pierwszy polski raport o eksporcie uzbrojenia i sprzętu wojskowego z Polski obejmuje dane z lat 2008-2009.

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja angielskojęzyczna - tutaj

 

Raport Polski za 2010 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja angielskojęzyczna - tutaj

 

 

Raport Polski za 2011 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja angielskojęzyczna - tutaj

 

 

Raport Polski za 2012 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja angielskojęzyczna - tutaj

 

 

Raport Polski za 2013 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja angielskojęzyczna - tutaj

 

Raport Polski za 2014 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj  ERRATA do raportu - tutaj

Wersja anglojęzyczna - tutaj           ERRATA do raportu - tutaj

 

Raport Polski za 2015 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja anglojęzyczna raportu - tutaj

 

Raport Polski za 2016 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

Wersja anglojęzyczna - tutaj

 

Raport Polski za 2017 rok:

Wersja polskojęzyczna raportu - tutaj

 

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych