close

Relacje UE-NATO

Porozumienie „Berlin Plus”

 

W marcu 2003 r. UE i NATO podpisały pakiet porozumień "Berlin-Plus", na które składają się: umowa w sprawie wymiany informacji niejawnych; zapewnienie UE dostępu do planowania operacyjnego NATO oraz określonych sił i wspólnych zasobów NATO; europejskie opcje dowodzenia w ramach NATO dla operacji prowadzonych przez UE, w tym rozwinięcie europejskiej roli Zastępcy Naczelnego Dowódcy Sił Sojuszniczych NATO w Europie (SACEUR), a także adaptacja systemu planowania obronnego NATO uwzględniającego dostępność sił dla operacji UE. Mechanizm jest w praktyce wykorzystywany w Bośni i Hercegowinie (BiH) na potrzeby wojskowej operacji UE (EUFOR Althea).

 

Przyczyny impasu w relacjach UE – NATO. Stanowisko Turcji

 

Politycznie stosunki NATO – UE znajdują się w stanie pata. Współpracę operacyjną uniemożliwia brak zgody Turcji na zawarcie przez Cypr technicznego porozumienia o wymianie informacji niejawnych z NATO oraz interpretacja przez Ankarę pakietu porozumień z Nicei dotyczących współpracy UE – NATO, który Turcja chce rozszerzyć na misje cywilne. Z drugiej strony Nikozja skutecznie blokuje przystąpienie Turcji do Europejskiej Agencji Obrony (EDA).

 

Przyczyny impasu, oprócz problemów związanych z kwestią cypryjską i blokowaniem procesu akcesyjnego Turcji, tkwią również w niedopasowaniu istniejących rozwiązań instytucjonalnych do rozwoju WPBiO (wzrost ambicji i możliwości UE; zacieranie się podziału na misje wojskowe i cywilne). Ankara zawęża dyskusję na forum wspólnych spotkań Rady Północnoatlantyckiej (NAC) i Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa UE (PSC) do tematu unijnej operacji wojskowej w BiH, która jest prowadzona z „wykorzystaniem środków i zasobów NATO”. Turcja konsekwentnie sprzeciwia się wniesieniu pod obrady innych tematów niż operacyjne, których podjęcie oznaczałoby możliwość udziału w dyskusji Cypru. Rzutuje to na możliwości współpracy UE i NATO w ramach operacji w Afganistanie i Kosowie oraz powoduje osłabienie zdolności misji unijnych do realizacji ich mandatu.

 

Polska konsekwentnie opowiada się za pogłębianiem współpracy UE – NATO. Decyduje o tym nie tylko skala zaangażowania polskich żołnierzy i policjantów służących w misjach NATO i UE w Kosowie i Afganistanie, ale również szerszy kontekst polityczny i przyszłość współpracy transatlantyckiej. Impas w relacjach obu organizacji może sprzyjać próbom przenoszenia punktu ciężkości relacji transatlantyckich w wymiarze bezpieczeństwa na forum stosunków UE – USA.

 

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych