close

Program Działań Rządu w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

W dniu 17 maja 2007 r. Rada Ministrów przyjęła Program Działań Rządu ws. wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Rzeczypospolitej Polskiej.


Historia Programu

Opracowanie Programu zostało zaproponowane przez Pełnomocnika Ministra Spraw Zagranicznych ds. postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Impulsem do zgłoszenia inicjatywy było Sprawozdanie z działalności Pełnomocnika w okresie od stycznia 2001 r. do sierpnia 2005 r. We wnioskach ze Sprawozdania Pełnomocnik zidentyfikował najważniejsze obszary, w których, w świetle orzecznictwa Trybunału wobec Polski, wymagane jest podjęcie działań.

Inicjatywa ta została zaaprobowana przez Ministra Spraw Zagranicznych, który przedstawił ją Radzie Ministrów w dniu 23 lutego 2006 r.

Z uwagi na fakt, iż wykonywanie wyroków Trybunału obejmuje obszary działań różnych Ministrów, Minister Spraw Zagranicznych zaproponował powołanie specjalnego Zespołu Roboczego przy Ministrze Spraw Zagranicznych do spraw przygotowania Programu Działań Rządu w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Polski. Inicjatywa ta została zaakceptowana przez Radę Ministrów.

W dniu 28 czerwca 2006 r. Minister Spraw Zagranicznych Zarządzeniem nr 11 (Dz. Urz. MSZ z dnia 25 lipca 2006 r., Nr 4, poz.238) powołał Zespół Roboczy przy Ministrze Spraw Zagranicznych do spraw przygotowania Programu Działań Rządu w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Rzeczypospolitej Polskiej.

W pracach Zespołu uczestniczyli przedstawiciele 14 ministerstw (Budownictwa, Edukacji Narodowej, Finansów, Gospodarki, Gospodarki Morskiej, Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Pracy i Polityki Społecznej, Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Skarbu Państwa, Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych i Administracji, Spraw Zagranicznych, Transportu oraz Zdrowia), a także Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Prace Zespołu wspierały również Prokuratoria Generalna Skarbu Państwu, Państwowa Komisja Wyborcza oraz Centralny Zarząd Służby Więziennej.

Efektem prac Zespołu był projekt Programu Działań Rządu, który został przedstawiony do przyjęcia Radzie Ministrów 10 listopada 2006 r.


Założenia Programu

Propozycje działań zawarte w Programie mają na celu zwiększenie skuteczności wykonywania wyroków Trybunału wobec Polski, a także zapobieganie na przyszłość stwierdzaniu przez Trybunał naruszenia przez Polskę Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Protokołów do niej. W konsekwencji, Program Działań Rządu przyczyni się do wzmocnienia poszanowania praw człowieka i zasady rządów prawa w Polsce.  

W projekcie Programu Działań zawarte zostały sugestie dotyczące zmian prawa, ulepszenia praktyki jego stosowania, szkoleń w dziedzinie praw człowieka oraz upowszechniania orzecznictwa Trybunału. Program dotyczy takich obszarów jak, między innymi:

  • zasady stosowania tymczasowego aresztowania i pozbawienia wolności,
  • przewlekłość postępowań sądowych i administracyjnych,
  • rozszerzenie dostępu do sądu (stworzenie procedur umożliwiających odwołanie się do sądu od określonych decyzji Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie, izb morskich i izb lekarskich; zwiększenie gwarancji dla osób korzystających z bezpłatnej pomocy prawnej oraz wnioskujących o zwolnienie od opłat sądowych),
  • cenzura korespondencji osób pozbawionych wolności z Trybunałem,
  • wzmocnienie skuteczności prawa rodziców do kontaktów z dzieckiem,
  • skutecznej realizacji prawa do rekompensat dla Zabużan,
  • stworzenia mechanizmów zapewniających równowagę pomiędzy interesami właścicieli lokali mieszkalnych, a ogólnym interesem społeczeństwa w obszarze czynszów regulowanych.

Szczególnie istotną częścią Programu Działań są postanowienia dotyczące współpracy między Ministrem Spraw Zagranicznych i pozostałymi Ministrami w związku z problematyką skarg komunikowanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka i wykonywaniem wydawanych przez niego wyroków.

 

W Programie postanowiono o powołaniu stałego międzyresortowego Zespołu do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zarządzenie).

Program Rządu służyć będzie jako podstawa dalszych działań mających na celu poprawę prawa polskiego i praktyki jego stosowania, a także upowszechniania wiedzy nt. praw człowieka. Zgodnie z nazwą ma on charakter programowy, nie przesądza konkretnych kierunków przyszłych rozwiązań, zwłaszcza prawnych – będą one podlegały dalszym pracom i uzgodnieniom międzyresortowym.


Realizacja Programu:

Program zawiera propozycje mechanizmu monitorowania stanu realizacji Programu (rozdział VI). Poszczególne zadania będą wykonywać ministrowie wskazani w Programie, Minister Spraw Zagranicznych będzie z nimi współpracował.

Istotne znaczenie dla realizacji Programu będzie miało powołanie stałego międzyresortowego Zespołu do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W ramach Zespołu mogą być dyskutowane problemy związane z realizacją Programu oraz wypracowywane propozycje działań.

 

 

W dniu 3 października 2012 r. Rada Ministrów przyjęła w trybie obiegowym Sprawozdanie z realizacji Programu Działań Rządu w sprawie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Rzeczypospolitej Polskiej za okres 07.2008 – 07.2012 (pdf.).

© 2012 Ministerstwo Spraw Zagranicznych