close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć
  • ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE TERRORYZMU

  • Ataki terrorystyczne na WTC - poza wsparciem moralnym okazanym USA przez UE - skutkowały podjęciem przez Unię szeregu kroków służących zapobieganiu i zwalczaniu terroryzmu, także na arenie międzynarodowej. W dniu 3.12.2003 r. Unia Europejska przyjęła Europejską Strategię Bezpieczeństwa - The European Security Strategy, zaliczającą terroryzm – obok proliferacji BMR, konfliktów regionalnych, upadku państw i przestępczości zorganizowanej – do największych zagrożeń dla bezpieczeństwa europejskiego. Zamachy terrorystyczne w Madrycie w 2004 r. i w Londynie w 2005 r. spowodowały, że UE pogłębiła swoje zaangażowanie w walce z terroryzmem. W 2004 r. Rada Europejska przyjęła Deklarację nt. Walki z Terroryzmem - The Declaration on Combating Terrorism sumującą wszystkie dotychczasowe inicjatywy UE związane ze zwalczaniem terroryzmu oraz wskazującą na kierunki przyszłych działań. Istotną częścią tego dokumentu jest załącznik, w którym wyszczególnione są zaktualizowane cele dotychczasowego Planu Działania ws. Zwalczania Terroryzmu - The Action Plan on Combating Terrorism – pierwszy został przyjęty we wrześniu 2001 r. 

     

    W 2005 r. Rada Europejska przyjęła Strategię ws. Zwalczania Terroryzmu - The EU Counter-Terrorism Strategy, która zobowiązała UE do zwalczania terroryzmu – z poszanowaniem praw człowieka – na całym świecie, tak aby jej obywatele mogli żyć w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Również w 2005 r. Rada Europejska przyjęła dokument pn. Strategia w Sprawie Zwalczania Radykalizacji Postaw i Rekrutacji do Organizacji Terrorystycznych - The European Union Strategy for Combating Radicalisation and Recruitment to Terrorism. Najważniejsze obszary rozwoju współpracy w wymiarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w ramach UE oraz z państwami trzecimi określa: Strategia Bezpieczeństwa Wewnętrznego Unii Europejskiej: Dążąc do europejskiego modelu bezpieczeństwaThe EU Internal Security Strategy – Towards a European Security Model, Komunikat Komisji Europejskiej dla Parlamentu Europejskiego i Rady – Strategia Bezpieczeństwa Wewnętrznego w działaniu: Pięć kroków w stronę bardziej bezpiecznej Europy oraz Program Sztokholmski na lata 2010-2014. Celem Programu jest ułatwienie wspólnych działań policji i innych służb w całej Unii Europejskiej.

    Podstawą antyterrorystycznej polityki UE pozostaje efektywny multilateralizm. W tym kontekście UE prowadzi intensywny dialog z państwami trzecimi oraz organizacjami regionalnymi promując przyjęte przez ONZ dokumenty dot. walki z terroryzmem. Kwestie te są nieodłączną częścią stosunków zewnętrznych UE m.in. poprzez włączanie klauzul antyterrorystycznych w porozumienia z państwami trzecimi.

     

    UE angażuje się wraz z innymi organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi w poszukiwanie synergii i zapewnienie komplementarności sposobów postępowania. W związku z tym nawiązano nieformalne kontakty z NATO i Unią Afrykańską. Ponadto kwestia walki z terroryzmem zajmuje istotne miejsce w działaniach UE w ramach inicjatyw regionalnych, w tym EUROMED (państwa basenu Morza Śródziemnego). Kwestia zwalczania terroryzmu znajduje się również w regularnym programie kontaktów UE w ramach inicjatywy ASEM - Asia-Europe Meeting i z ASEAN.

     

    Wybrane instytucje i struktury Unii Europejskiej zajmujące się kwestiami walki z terroryzmem:

     

    Rada Unii Europejskiej podejmuje wszelkie istotne decyzje, odnoszące się m.in. do przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu oraz zapobiegania finansowaniu terroryzmu. Przyjęte przez Radę UE dokumenty, opublikowane w Dzienniku Oficjalnym Unii Europejskiej mają moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich UE. Funkcję monitorującą ich stosowanie przez państwa UE pełni Sekretariat Generalny Rady UE jako organ doradczy Rady UE w zakresie walki z terroryzmem.

    W odpowiedzi na zamachy bombowe w Madrycie (25 marca 2004 r.) w ramach UE powołano Koordynatora ds. Zwalczania Terroryzmu - The Counter-Terrorism Coordinator (CTC). Stanowisko CTC zostało umiejscowione w Sekretariacie Rady UE. Zadaniem Koordynatora jest wzmacnianie i koordynacja wszystkich instrumentów znajdujących się w dyspozycji UE oraz monitorowanie implementacji Strategii UE ws. Zwalczania Terroryzmu.

     

    Od 2001 r. wewnątrz Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej działało Wspólne Centrum Sytuacyjne - The Joint Situation Center (SITCEN), które po utworzeniu Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych – European External Action Service (EEAS) weszło w jej struktury organizacyjne pod nazwą INTCEN. Do najważniejszych zadań INTCEN należy merytoryczne wspieranie Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa - The Political and Security Committee (PSC) i grup roboczych RUE. INTCEN jest odpowiedzialne za wymianę i analizę informacji wywiadowczych dotyczących zagadnień bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, w tym terroryzmu.

     

    W obszarze wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE instytucjami zajmującymi się problematyką terroryzmu m.in. są:

    -      Wysoka Przedstawiciel UE ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa - The High Representative of the Union   for Foreign Affairs and Security Policy,

    -      Rada ds. Zagranicznych – The Foreign Affairs Council,

    -      Komitet Stałych Przedstawicieli - Committee of Permanent Representatives (COREPER),

    -     Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa  - The Political and Security Committee (PSC),

    -      Pozioma Grupa Robocza ds. Terroryzmu – The Working Party on Terrorism - International Aspects (COTER),

    -      Grupa Robocza dot. Stosowania Szczególnych Środków w Zwalczaniu Terroryzmu - The Common Position 931 Working Party (CP 931 WP) on the application of specific measures to combat terrorism,

    -      Komitet ds. Przeglądu Listy wg. Rozporządzenia Rady UE 881/2002 dot. Al-Kaidy i Talibów - The Committee for Review of Listings under Regulation 881/2002 of 27 May 2002 imposing certain specific restrictive measures directed against certain persons and entities associated with Usama bin Laden, the Al-Qaida network and the Taliban.

    UE stosuje środki (sankcje) restrykcyjne wobec wybranych państw oraz organizacji terrorystycznych, wprowadzane w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa, które podlegają stałej aktualizacji (ostatnio: 18 czerwca 2012 r.).

     

    Wśród dokumentów Unii Europejskiej dot. walki z finansowaniem terroryzmu i sporządzania list terrorystycznych należy m.in. wymienić:

    - Wspólne Stanowisko Rady UE nr 2001/931/WPZiB z 27 grudnia 2001 r. w sprawie stosowania szczególnych środków do zwalczania terroryzmu – oraz Rozporządzenie Wykonawcze Rady UE nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu. Załącznik stanowi lista osób i organizacji terrorystycznych (odpowiednio 26 i 25 podmiotów);

    - Wspólne Stanowisko 2002/402/WPZiB z dnia 27 maja 2002 r. dotyczące środków ograniczających przeciwko Osamie bin Ladenowi, członkom organizacji Al-Kaida i talibom oraz innym osobom fizycznym, grupom, przedsiębiorstwom i podmiotom z nimi powiązanym, zmienione Decyzją Rady nr 2011/487/WPZiB z dnia 01 sierpnia 2011 r. oraz Rozporządzenie Rady (WE) nr 881/2002 z dnia 27 maja 2002 r. wprowadzające niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al-Kaida i Talibami z późniejszymi zmianami (Rozporządzenie Rady nr 1286/2009 z 22 grudnia 2009 r.) uwzględniającymi zmiany w reżimach sankcyjnych wobec Al-Kaidy i talibów dokonanych w oparciu o rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ rezolucji nr 1988 (2011) i 1989 (2011). Aneks zawierający listę osób i instytucji jest na bieżąco aktualizowany, w zależności od zmian na UN Consolidated List.

     

    W dniu 1 lipca 2011 r. Polska objęła półroczne przewodnictwo rotacyjne w Grupie Roboczej ds. Terroryzmu Międzynarodowego - COTER, podczas którego RP zrealizowała priorytety dot.:

    - wypracowania Konkluzji poświęconych dotychczasowym osiągnięciom UE w dziedzinie zwalczania terroryzmu, które zostały przyjęte w dniu 12 września 2011 r. przez Radę UE. W konkluzjach upamiętniono ofiary zamachów terrorystycznych, podsumowane zostały dotychczasowe działania w dziedzinie zwalczania terroryzmu oraz wskazano nowe kierunki aktywności,

    - dyskusji nt. bezpieczeństwa granic i bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w kontekście przemieszczania się/podróży osób podejrzewanych o działalność terrorystyczną,

    - przeprowadzenia pogłębionej dyskusji nt. problematyki zapobiegania i zwalczania terroryzmu w regionie Azji Centralnej oraz możliwego zaangażowania UE w działania antyterrorystyczne w AC we współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi  (w tym ONZ, OBWE). 

     

    W przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości instytucjami zajmującymi się problematyką przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu są: 

     

    - Rada Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych - The Justice and Home Affaires Council (JHA), koordynująca współpracę w tym obszarze, m.in. w zakresie rozwiązywania problemów nielegalnej imigracji, przestępczości zorganizowanej, terroryzmu i patologii społecznych,

    - Komitet Bezpieczeństwa Wewnętrznego - The Internal Security Committee (COSI),

    - Komitet Koordynacyjny ds. Współpracy Policji i Sądowej w Sprawach Karnych (Komitet art. 36 Traktatu UE) -   The Article 36 Committee (CATS),

    - Grupa Robocza ds. Terroryzmu - The Working Party on Terrorism (WPT),

    - Grupa Robocza ds. Ochrony Cywilnej - The Working Party on Civil Protection (WPCP),

    - Strategiczny Komitet ds. Migracji, Granic i Azylu - The Strategic Committee on Immigration, Frontiers and Asylum (SCIFA),

    - Grupa Robocza ds. WSiSW-RELEX – JAIEX Group (wcześniej - JHA-RELEX Ad Hoc Support Group) służąca wymianie informacji i koordynacji działań grup roboczych operujących w obu obszarach.

    Zgodnie z postanowieniami Traktatu Lizbońskiego przewodnictwo w grupach roboczych COTER, CP 931 WP oraz WPT zostało zachowane przez przewodnictwo rotacyjne.

    Spośród niezależnych agencji UE zajmujących się m.in. przeciwdziałaniem i zwalczaniem terroryzmu należy wymienić EUROPOL, EUROJUST oraz FRONTEX.

     

    Współpraca wybranych państw unijnych poza strukturami UE jest zorganizowana m.in. w ramach Grupy G-6, zrzeszającej szefów resortów spraw wewnętrznych Francji, Hiszpanii, Niemiec Wielkiej Brytanii, Włoch oraz Polski. Celem G-6 jest współdziałanie w dziedzinach szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym w zakresie zagrożeń terrorystycznych. Polska dołączyła do tej Grupy w marcu 2006 r. Podczas przewodnictwa Polski w grupie G-6, w październiku 2007 r. w Sopocie przyjęto wspólną deklarację dot. zacieśniania współpracy m.in. na rzecz zwalczania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: