close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • REPUBLIKA ZIELONEGO PRZYLĄDKA

  • Republika Zielonego Przylądka

  •  

     Informacje o kraju


     

    1. Informacje ogólne.

    1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

    Republika Zielonego Przylądka – RZP (Wyspy Zielonego Przylądka) to archipelag położony na oceanie Atlantyckim, 600 km na zachód od wybrzeży Afryki. Składa się z 10 większych i 5 mniejszych wysp, które z kolei dzielą się na Zawietrzne (Ilhas de Barlavento) i Podwietrzne (Ilhas de Sotavento). Zajmują one powierzchnię 4 033 m2, a liczba ludności to w czerwcu 2013 r. wynosiła 531 046 osób. Ludność kreolska stanowi 71 %, Afrykanie 28 %, Europejczycy 1 %. Cechą charakterystyczną jest to, że poza granicami kraju, zwłaszcza w USA, Portugalii i Hiszpanii mieszka liczna diaspora, szacowana nawet na około 700 000 osób.

    Stolicą kraju jest Praia, a językiem urzędowym jest portugalski. Główną wyspą archipelagu jest Santiago, a największe miasta to Praia, Mindelo, Santa Maria, Santa Cruz i Sao Filipe.

    1.2. Warunki klimatyczne

    Na wyspach panuje klimat podrównikowy suchy, średnia roczna suma opadów wynosi 100-250 mm, a średnie temperatury to 22-27oC.

    1.3. Główne bogactwa naturalne

    Na wyspach nie ma złóż ważnych surowców mineralnych. W większych ilościach występuje jedynie bazalt, kaolin i gips.

    1.4. System walutowy, kurs i wymiana

    Walutą jest escudo Zielonego Przylądka (CVE), które dzieli się na 100 centavos.

    W okresie luty 2014 roku – luty 2015 roku średni kurs wymiany wyniósł: 1 EUR = 110,265 CVE; 1 USD = 96,4613 CVE.  

    1.5. Religia

    Około 96% społeczeństwa stanowią katolicy, 2% protestanci, a pozostałą część wyznawcy innych religii (mormoni, świadkowie Jehowy, anglikanie).

    1.6. Infrastruktura transportowa

    Głównymi portami lotniczymi w RZP są: międzynarodowe lotnisko w Praia oraz nowo otwarte lotnisko w Boa Vista, natomiast porty morskie znajdują się w Porto Grande i Sal. Archipelag posiada 3 050 km dróg.

    1.7. Obowiązek wizowy

    Obywatele polscy muszą posiadać wizy wjazdowe na terytorium RZP. Można je otrzymać w placówkach dyplomatycznych RZP lub na granicy.

    1.8. Wykaz świąt państwowych (i religijnych)

    1 stycznia – Nowy Rok

    13 stycznia – Dzień Demokracji i Wolności

    20 stycznia – Dzień Bohaterów Narodowych

    ruchome – Środa Popielcowa

    ruchome – Wielkanoc

    1 maja – Święto Pracy

    19 maja – Dzień Samorządowy (municipal)

    1 czerwca – Dzień Dziecka

    5 lipca – Dzień Niepodległości

    15 sierpnia – Wniebowzięcie

    1 listopada – Dzień Wszystkich Świętych

    26 listopada – Święto Dziękczynienia

    25 grudnia – Boże Narodzenie

     

    System administracyjny


     

           2.1. Ustrój polityczny

    Republika Zielonego Przylądka uzyskała niepodległość w lipcu 1975 r. Ta była kolonia portugalska postrzegana jest jako jedna z najstabilniejszych demokracji konstytucyjnych w Afryce. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach bezpośrednich na 5-letnią kadencję, który posiada szeroki zakres uprawnień przyznany mu w Konstytucji. Jedna osoba może sprawować urząd przez dwie kadencje. Od 21 sierpnia 2012 r. prezydentem jest Jorge Carlos Fonseca.

    RZP jest jednym z najstabilniejszych politycznie krajów w regionie.  Od 1990 r., tj. od momentu zniesienia konstytucyjnego zapisu o monopolu władzy dla Afrykańskiej Partii Niepodległości Zielonego Przylądka (PAICV), w kraju panuje system wielopartyjny z regularnie odbywającymi się wyborami prezydenckimi i parlamentarnymi.

          2.2. Władza ustawodawcza

    Parlament RZP jest jednoizbowy. Zasiada w nim 72 posłów wybieranych na 5-letnią kadencję.

          2.3. Władza wykonawcza.

    Premier rządu jest mianowany przez prezydenta za zgodą parlamentu. Stoi on na czele Rady Ministrów mianowanej również przez prezydenta z rekomendacji premiera. Obecnie funkcję premiera sprawuje Jose Maria Pereira Neves.

          2.4. Struktura administracji gospodarczej.

    Za prowadzenie polityki gospodarczej odpowiedzialny jest rząd. Wszelkie kwestie związane z regulacją obrotu gospodarczego znajdują się w gestii Ministerstwa Gospodarki, Wzrostu i Konkurencyjności. Prawo do wydawania pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej mają także izby handlowe.

    2.5. Sądownictwo gospodarcze

    System jurysdykcyjny RZP oparty jest na sądownictwie portugalskim. Rozwiązywanie sporów handlowych między rządem a zagranicznymi inwestorami odbywa się przed sądem lub komisją arbitrażową. Sędziowie mogą być obywatelami innych państw, ale w takim przypadku nie mogą posiadać tej samej narodowości co strony sporu. Jeśli nie udaje się wyznaczyć sędziego w ramach zwykłej procedury, mogą oni być wybrani przez Międzynarodowe Centrum Rozwiązywania Sporów Inwestycyjnych (ICSD). Decyzja sędziego lub komisji arbitrażowej jest ostateczna i nie ma od niej odwołania.

     

    Gospodarka


     

    3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

    Republika Zielonego Przylądka jest jednym z najstabilniejszych krajów Afryki zarówno pod względem politycznym, jak i gospodarczym. W kraju tym funkcjonują zasady gospodarki rynkowej. Mimo postępów odnotowanych w sferze społecznej utrzymuje się ubóstwo i rosną nierówności. Celem rządu jest zapewnienie silnego wzrostu gospodarczego, przynoszącego korzyści całemu krajowi, a zwłaszcza najuboższym.

    Do atutów RZP – według francuskiej agencji Coface – należą: korzystne usytuowanie geograficzne (blisko Europy i Afryki), potencjał turystyczny, zasoby rybołówstwa, efektywny sektor usług bankowych i telekomunikacyjnych, powiązanie lokalnej waluty z euro oraz stabilność polityczna i dobre sprawowanie rządów. Natomiast do słabych punktów zalicza się: rozczłonkowanie geograficzne (państwo wyspiarskie) i suchy klimat, niewielki rynek wewnętrzny, słabe rolnictwo i przemysł przetwórczy, braki w infrastrukturze i transporcie, całkowite uzależnienie od importu  żywności i produktów energetycznych, uzależnienie od koniunktury w Europie (85% wymiany handlowej z  tym rynkiem), uzależnienie od pomocy międzynarodowej oraz od przekazów pieniężnych od diaspory (głównie z Portugalii) i wpływów z turystyki, wysoka stopa bezrobocia (16%, a wśród młodych osób – 32%). 

    Mimo dużego wsparcia udzielanego RZP przez światowe instytucje finansowe (Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy) istnieją obszary wymagające przemyślanej i długofalowej polityki gospodarczej. Jest to m.in. wysoki stopień wrażliwości na skoki cen na rynkach międzynarodowych i uzależnienie od wahań cen ropy naftowej na światowych rynkach, brak jasno sprecyzowanej strategii rozwoju sektora energetycznego, trudności w zwiększeniu eksportu towarów oraz dywersyfikacji jego struktury, niska konkurencyjność miejscowych firm. Rozwój gospodarczy nie zawsze idzie w parze z oczekiwaną redukcją poziomu ubóstwa.

    Wdrażanie programu konsolidacji fiskalnej wywiera korzystny wpływ na hamowanie pogłębiającego się deficytu budżetowego. Mimo rosnącego długu publicznego ryzyko niewypłacalności pozostaje jeszcze pod kontrolą, gdyż większość pożyczek to kredyty preferencyjne i długoterminowe. Dynamika zadłużenia państwa jest jednak źródłem słabości państwa w kontekście niskiego poziomu wzrostu gospodarczego.

    Z powodu dużych potrzeb w zakresie importu urządzeń dla realizacji projektów infrastrukturalnych, ale także zakupów żywności i energii, saldo obrotów bieżących jest strukturalnie deficytowe. Eksport jest zdominowany przez produkty rybne (ryby, owoce morza i ich przetwory) oraz usługi (turystyka i związany z nią transport).

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) szacuje, że w 2014 roku wzrost PKB osiągnął w RZP 1,0% wobec 0,5% rok wcześniej. Średnia roczna inflacja, która w roku 2013 ukształtowała się na poziomie 1,5%, w 2014 roku wyniosła 0,8%. Deficyt na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego pogłębił się z 4,0% PKB w roku 2013 do 5,8% PKB   w 2014 roku, a dług publiczny wzrósł odpowiednio z 99,4% PKB do 110,4% PKB.

    W ocenie The Economist Intelligence Unit (EIU) wartość eksportu RZP spadła ze 184,2 mln USD w 2013 roku do 181,7 mln USD w roku 2014, a importu zwiększyła się odpowiednio z 808,4 mln USD do 812,2 mln USD.

    W 2013 roku do najważniejszych dostawców towarów do RZP należały: Portugalia (33,5% ogólnej wartości importu), Holandia (25,2%), Chiny (7,7%), Hiszpania (6,4%). Natomiast wśród głównych odbiorców eksportu RZP były: Hiszpania (56,0% całkowitej wartości wywozu), Portugalia (19,4%), Indie (5,7%), Włochy (4,8%).

    3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych

    Wyszczególnienie

    2009

    2010

    2011

    2012*

    2013*

    2014*

    Wartość globalna PKB (mld USD) 1

    1,716

    1,667

    1,867

    1,756

    1,861

    1,975

    Wartość PKB na 1 mieszkańca (USD) 1

    3 534

    3 420

    3 805

    3 471

    3 633

    3 810

    Tempo wzrostu PKB (%) 2

    -1,3

    1,5

    4,0

    1,2

    0,5

    1,0

    Relacja deficytu/nadwyżki finansów publicznych do PKB (%)

    -5,9

    -10,7

    -7,7

    -10,3

    -9,0

    -9,6

    Relacja całkowitego długu publicznego do PKB (%)

    64,6

    73,0

    77,8

    91,3

    99,4

    110,4

    Stopa inflacji, średnia roczna (%)

    1,0

    2,1

    4,5

    2,5

    1,5

    0,8

    Stopa bezrobocia (%)

    7,1

    7,0

    7,0

    7,0

    7,0

    b.d.

    Wartość obrotów handlu zagranicznego (mln USD)

    837,1

    928,7

    1 236,2

    1 051,8

    992,6

    993,9

    Wartość eksportu FOB (mln USD)

    80,4

    122,8

    196,6

    173,1

    184,2

    181,7

    Wartość importu FOB (mln USD)

    756,7

    805,9

    1 039,6

    878,7

    808,4

    812,2

    Relacja deficytu/nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego do PKB (%)

    -14,6

    -12,4

    -16,3

    -11,4

    -4,0

    -5,8

    Wartość rocznego napływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (mln USD)

    174

    158

    153

    57

    19

    b.d.

    Wartość rocznego odpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich (mln USD)

    -0

    0

    1

    -1

    2

    b.d.

    Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w RZP (mln USD)

    1 231

    1 301

    1 402

    1 489

    1 576

    b.d.

    Skumulowana wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich RZP za granicą (mln USD)

    0

    0

    b.d.

    b.d.

    b.d.

    b.d.

     

    1 ceny bieżące

    2 ceny stałe

    * dane szacunkowe

    Źródło: MFW, EIU, BŚ, UNCTAD

    3.3.Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB)

    Ocenia się, że w 2013 roku udział sektora pierwszego (rolnictwo, rybołówstwo) w tworzeniu PKB wyniósł 9,3%, drugiego (przemysł) – 18,8%, a trzeciego (usługi) – 71,9%.

    Do głównych  upraw zalicza się: banany, kukurydzę, fasolę, słodkie ziemniaki, trzcinę cukrową, herbatę, orzechy ziemne. Wsparciem dla branży rybołówczej będzie podpisana w 2014 r., na 4 lata, nowa umowa połowowa z UE. W zamian za dostęp 71 unijnych statków (z Hiszpanii, Portugalii, Francji) do łowisk RZP, kraj ten otrzyma coroczną rekompensatę finansową, która zostanie przeznaczona m.in. na promowanie zrównoważonego rybołówstwa.

    Sektor drugi obejmuje takie branże, jak: produkcja żywności i napojów, przetwórstwo ryb, produkcja butów i odzieży, wydobycie soli, naprawa statków.

    Głównym motorem wzrostu gospodarczego jest sektor trzeci, w tym zwłaszcza turystyka. Dalszy jej rozwój hamuje jednak niewystarczająca infrastruktura. Ponadto, mimo podjętych wysiłków na rzecz przyciągnięcia turystów z innych regionów (zwłaszcza z Azji), RZP jest nadal uzależniona od turystyki z krajów europejskich, której wzrost hamuje mało korzystna koniunktura w Europie. Pozytywne wyniki odnotowuje branża finansowa i informatyczna. W branży bakowej dominują banki europejskie (głównie portugalskie)  

    3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym

    Republika Zielonego Przylądka jest członkiem Światowej Organizacji Handlu. Posiada również szereg podpisanych umów dwustronnych, m.in. z Austrią, Belgią, Holandią, Niemcami, Portugalią, Włochami, Szwecją i Szwajcarią, a także z Chinami, Rosją i Wielką Brytanią. RZP należy również do ECOWAS i jest objęta programem działań w ramach Millenijnych Celów Rozwoju.

    3.5. Relacje gospodarcze z UE

    UE jest głównym partnerem handlowym RZP.

    Stosunki między Unią Europejską, a RZP reguluje Umowa z Kotonu (podpisana w 2000 r. przez kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku oraz UE), a także porozumienie o specjalnym partnerstwie między UE i RZP i partnerstwo na rzecz o mobilności.

    Dokument  o specjalnym partnerstwie UE i rząd RZP podpisały w listopadzie 2007 r., a realizowany w jego ramach plan działań opiera się na wspieraniu reform w zakresie zarządzania państwem, zapewnieniu stabilności i bezpieczeństwa, współpracy z krajami Makaronezji i Afryki Zachodniej, modyfikacji ustawodawstwa w zakresie norm prawnych i technicznych w zgodzie z prawodawstwem UE, walce z ubóstwem i działaniami na rzecz rozwoju.

    Umowa z Kotonu ma na celu wspieranie rozwoju gospodarczego krajów AKP, a jej instrumentem finansowym jest Europejski Fundusz Rozwoju (European Development Fund – EDF).

    Środki finansowe z 10. EDF (2008-2013) są głównym źródłem wspierania współpracy technicznej i finansowej z RZP. 86% środków przeznaczono na wsparcie budżetowe dla realizacji działań na rzecz redukcji ubóstwa i przyśpieszenia wzrostu gospodarczego oraz wdrażania specjalnego partnerstwa UE-RZP. Pozostałą część środków przydzielono dla sektora wody i usuwania odpadów oraz na specyficzne projekty w różnych dziedzinach. W ramach 10 EDF wsparcie przeznaczone na wdrażanie strategii redukcji ubóstwa wyniosło 32,6 mln EUR, na plan działania dot. specjalnego partnerstwa – 11,5 mln EUR, a na ułatwienie współpracy technicznej – 1,8 mln EUR.

    W dniu 29 sierpnia 2014 r. UE i RZP podpisały nową czteroletnią umowę połowową, która zastąpiła poprzedni protokół wygasający 31 sierpnia. W myśl nowego porozumienia 71 unijnych statków (z Hiszpanii, Portugalii, Francji) będzie mogło łowić na wodach terytorialnych RZP 5 tys. ton tuńczyka i innych migrujących gatunków. W zamian UE zwiększa swoją rekompensatę finansową z 435 tys. do 550 tys. EUR rocznie w ciągu 2 pierwszych lat i do 500 tys. rocznie w 2 pozostałych latach. Połowę tych środków RZP otrzymuje z tytułu opłat za dostęp do łowisk, a resztę – na promowanie zrównoważonego rybołówstwa (w tym wzmocnienie zdolności kontroli i monitorowania oraz wsparcie dla lokalnych społeczności rybackich).

     

    Dwustronna współpraca gospodarcza


     

    4.1. Gospodarcze umowy dwustronne

    Polska nie podpisała z RZP gospodarczych umów dwustronnych.

    4.2. Handel zagraniczny

    Według danych Ministerstwa Gospodarki wartość obrotów towarowych między Polską a Republiką Zielonego Przylądka utrzymywała się w ostatnich latach na bardzo niskim poziomie, a znaczącą część tej wymiany stanowił polski eksport do RZP.

    W ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy 2014 roku wywóz towarów z RP do RZP osiągnął 1,5 mln EUR (dynamika 218% w stosunku do analogicznego okresu 2013 roku).

    Wymiana towarowa między RP a RZP kształtowała się w ostatnich latach następująco:

     

    Wartość

    (EUR)

    Dynamika

    (%)

    2009

    2010

    2011

    2012

    2013

    I-X

    2014

    2013/

    2012

    I-X 2014/

    I-X 2013

    Obroty

    77 482

    -

    522 787

    878 097

    714 174

    -

    81

    -

    Eksport RP do RZP

    57 758

    -

    508 192

    867 166

    710 532

    1 506 007

    82

    218

    Import RP z RZP   

    19 724

    323 959

    14 595

    10 931

    3 642

    -

    33

    -

    Saldo dla Polski

    38 034

    -

    493 597

    856 235

    706 890

    -

     

     

    • dane objęte tajemnicą statystyczną

    W 2013 roku Polska eksportowała do RZP głównie towary z działu: przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka; pieczywa cukiernicze. Natomiast w okresie styczeń-październik 2014 roku przedmiotem polskiego eksportu, oprócz ww. produktów, były także zboża.

    4.3. Inwestycje

    Brak jest polskich inwestycji w RZP.

    Według danych NBP poziom inwestycji bezpośrednich RZP w Polsce w latach 2010-2013 przedstawiał się następująco:

     

    2010

    2011

    2012

    2013

    Inwestycje bezpośrednie RZP w Polsce (mln EUR)

    4,3

    -4,7

    0,3

    -0,1

    4.4. Współpraca regionalna

    Brak jest współpracy regionalnej na szczeblu samorządowym między obu krajami.

     

    4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

    Nie istnieją kontakty dwustronne między samorządami gospodarczymi Polski i RZP.

     

    Dostęp do rynku


     

          5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

    W rankingu Banku Światowego Doing Buisness 2012 Zielony Przylądek (Cap Vert) zajął 119 miejsce na 183 badanych krajów pod względem swobody prowadzenia działalności gospodarczej (w 2011 r. plasował się na 129 pozycji).

    Członkostwo Polski w UE powoduje, że polskie firmy mają pełnoprawny dostęp do rynku RZP. Członkostwo tego kraju w WTO oraz umowa ACP - UE regulują kwestie handlowe.

    Biorąc pod uwagę praktyczny aspekt prowadzenia działalności gospodarczej w RZP, najkorzystniejszym wyjściem jest znalezienie partnera na miejscu, posługującego się j. portugalskim lub kreolskim, co znacznie ułatwi nawiązywanie kontaktów i prowadzenie działalności. Na rynku działa wiele firm promocyjnych i marketingowych, które wspierają rozwijanie biznesu.

    Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga uzyskania pozwolenia. Pozwolenia takie można otrzymać w Ministerstwie Gospodarki, Wzrostu i Konkurencyjności, lub w izbach handlowych. Importerzy powinni mieć kapitał zakładowy w kwocie minimum  5 mln CVE, posiadać odpowiednią przestrzeń handlową i przedstawić plan finansowy zgodny z przepisami krajowymi.

    Eksporterzy nie muszą posiadać zezwoleń. Nie ma tu szczególnych wymagań poza generalnymi zasadami prowadzenia handlu zagranicznego zawartymi w rozporządzeniu (decree law nr 5/99) w sprawie generalnych uregulowań w  handlu i sądownictwie oraz ustawie (Law 92/IV/93) w sprawie specjalnych ułatwień w działalności eksportowej i reeksportowej towarów i usług.

    Jeśli chodzi o prowadzenie działalności inwestycyjnej, aby otworzyć firmę należy dostarczyć następujące dokumenty:

    - list adresowany do Ministra Finansów i Administracji Publicznej poprzez instytucję Cape Verde Investement,

    - dokumenty zgodne z rozporządzeniem nr 1/94 w sprawie inwestycji zagranicznych,

    - opis projektu,

    - kopie paszportu i cv inwestora,

    - zaświadczenie o posiadaniu konta bankowego,

    - studium wpływu na środowisko naturalne.

    Jeśli inwestor chciałby uzyskać zezwolenie na prowadzenie działalności w strefie wolnego handlu, powinien dostarczyć ponadto formularz aplikacji zgodny z rozporządzaniem nr 99/IV/93 w sprawie przedsiębiorstw w wolnych strefach ekonomicznych.

    Rząd RZP nie przyznaje szczególnych uprawnień inwestorom zagranicznym i są oni traktowani w ten sam sposób jak krajowi.

          5.2. Dostęp do rynku pracy, świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

    Zgodnie z rozporządzeniem 89/IV/93 firma ma prawo do zatrudnienia 10% pracowników zagranicznych.

     

    Przydatne linki i kontakty


     

           6.1. Administracja gospodarcza

    Prezydent Republiki                                                             www.presidenciarepublika.cv

    Kancelaria Premiera:                                                             www.primeiroministro.cv

    Ministerstwo Finansów                                                         www.minfin.cv

    Oficjalna Strona Rządu                                                        www.governo.cv

    Sąd Najwyższy                                                                     www.stj.cv

    Instytut Telekomunikacji i Technologii Informacyjnych      www.icti.cv

          6.2.  Samorządy gospodarcze

    Izba Handlowa                                                                     www.nosi.cv

          6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

    A Semana                                                                              www.asemana.cv

    Liberal on line                                                                       www.liberal-caboverde.com

    Expresso das Ilhas                                                                www.expressodasilhas.cv

    El corresponsal                                                                      www.elcorresponsal.com

          6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

    Bank Centralny                                                                     www.bcv.cv

    Giełda Papierów Wartościowych                                         www.bvc.cv

    Urząd Statystyczny                                                              www.ine.cv

    Urząd Celny                                                                          www.alfandegas.cv

    Rocznik przedsiębiorstw i instytucji publicznych                 www.caboverdepages.com

    Oficjalne portale                                                                   www.caboverde.com

                                                                                                  www.caboverde24.com

                                                                                                  www.caboverdeonline.com

    18 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 24 lutego 2015)

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: