close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • REPUBLIKA ZIELONEGO PRZYLĄDKA

  • Republika Zielonego Przylądka

    •  

       Informacje o kraju


       

       

       

      1.1 Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe

      Republika Zielonego Przylądka – RZP (Wyspy Zielonego Przylądka) to archipelag położony na oceanie Atlantyckim, 600 km na zachód od wybrzeży Afryki. Składa się z 10 większych i 5 mniejszych wysp, które z kolei dzielą się na Zawietrzne (Ilhas de Barlavento) i Podwietrzne (Ilhas de Sotavento). Zajmują one powierzchnię 4 033 m2, a liczba ludności to w czerwcu 2013 r. wynosiła 531 046 osób. Ludność kreolska stanowi 71 %, Afrykanie 28 %, Europejczycy 1 %. Cechą charakterystyczną jest to, że poza granicami kraju, zwłaszcza w USA, Portugalii i Hiszpanii mieszka liczna diaspora, szacowana nawet na około 700 000 osób.

      Stolicą kraju jest Praia, a językiem urzędowym jest portugalski. Główną wyspą archipelagu jest Santiago, a największe miasta to Praia, Mindelo, Santa Maria, Santa Cruz i Sao Filipe.

       

       

      1.2. Warunki klimatyczne.

      Na wyspach panuje klimat podrównikowy suchy, średnia roczna suma opadów wynosi 100-250 mm, a średnie temperatury to 22-27oC.

       

       

      1.3. Główne bogactwa naturalne.

      Na wyspach nie ma złóż ważnych surowców mineralnych. W większych ilościach występuje jedynie bazalt, kaolin i gips.

       

      1.4. System walutowy, kurs i wymiana.

      Walutą jest escudo Zielonego Przylądka (CVE). W czerwcu 2013 - kurs wymiany do euro wynosił 109,882 CVE, a średni kurs wymiany 1 USD - 82,98 CVE.  

       

       

             1.5. Religia.

      Około 96% społeczeństwa stanowią katolicy, 2% protestanci, a pozostałą część wyznawcy innych ruchów religijnych (mormoni, świadkowie Jehowy, anglikanie).

       

       

             1.6. Infrastruktura transportowa.

      Głównymi portami lotniczymi w RZP są: międzynarodowe lotnisko w Praia oraz nowo otwarte lotnisko w Boa Vista, natomiast porty morskie znajdują się w Porto Grande i Sal. Archipelag posiada 3 050 km dróg.

       

       

             1.7. Obowiązek wizowy.

      Obywatele polscy muszą posiadać wizy wjazdowe na terytorium RZP. Można je otrzymać w placówkach dyplomatycznych RZP lub na granicy.

       

       

             1.8. Wykaz świąt państwowych (i religijnych).

      1 stycznia - Nowy Rok

      13 stycznia – Dzień Demokracji i Wolności

      20 stycznia – Dzień Bohaterów Narodowych

      25 lutego – Środa Popielcowa

      10-12 kwietnia - Wielkanoc

      1 maja – Święto Pracy

      19 maja – Dzień Samorządowy (municipal)

      1 czerwca – Dzień Dziecka

      5 lipca – Dzień Niepodległości

      15 sierpnia – Wniebowzięcie

      1 listopada – Dzień Wszystkich Świętych

      26 listopada – Święto Dziękczynienia

      25 grudnia – Boże Narodzenie

       

      System administracyjny


       

             2.1. Ustrój polityczny

      Republika Zielonego Przylądka uzyskała niepodległość w lipcu 1975 r. Ta była kolonia portugalska postrzegana jest jako jedna z najstabilniejszych demokracji konstytucyjnych w Afryce. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach bezpośrednich na 5-letnią kadencję, który posiada szeroki zakres uprawnień przyznany mu w Konstytucji. Jedna osoba może sprawować urząd przez dwie kadencje. Od 21 sierpnia 2012 r. prezydentem jest Jorge Carlos Fonseca.

      RZP jest jednym z najstabilniejszych politycznie krajów w regionie.  Od 1990 r., tj. od momentu zniesienia konstytucyjnego zapisu o monopolu władzy dla Afrykańskiej Partii Niepodległości Zielonego Przylądka (PAICV), w kraju panuje system wielopartyjny z regularnie odbywającymi się wyborami prezydenckimi i parlamentarnymi.

       

       

            2.2. Władza ustawodawcza

      Parlament RZP jest jednoizbowy. Zasiada w nim 72 posłów wybieranych na 5-letnią kadencję.

       

       

            2.3. Władza wykonawcza.

      Premier rządu jest mianowany przez prezydenta za zgodą parlamentu. Stoi on na czele Rady Ministrów mianowanej również przez prezydenta z rekomendacji premiera. Obecnie funkcję premiera sprawuje Jose Maria Pereira Neves.

       

       

            2.4. Struktura administracji gospodarczej.

      Za prowadzenie polityki gospodarczej odpowiedzialny jest rząd. Wszelkie kwestie związane z regulacją obrotu gospodarczego znajdują się w gestii Ministerstwa Gospodarki, Wzrostu i Konkurencyjności. Prawo do wydawania pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej mają także izby handlowe.

       

       

      2.5. Sądownictwo gospodarcze

      System jurysdykcyjny RZP oparty jest na sądownictwie portugalskim. Rozwiązywanie sporów handlowych między rządem a zagranicznymi inwestorami odbywa się przed sądem lub komisją arbitrażową. Sędziowie mogą być obywatelami innych państw, ale w takim przypadku nie mogą posiadać tej samej narodowości co strony sporu. Jeśli nie udaje się wyznaczyć sędziego w ramach zwykłej procedury, mogą oni być wybrani przez Międzynarodowe Centrum Rozwiązywania Sporów Inwestycyjnych (ICSD). Decyzja sędziego lub komisji arbitrażowej jest ostateczna i nie ma od niej odwołania.

       

      Gospodarka


       

             3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

      RZP jest jednym z najstabilniejszych krajów w Afryce zarówno pod względem politycznym jak i gospodarczym. W kraju tym funkcjonują zasady gospodarki rynkowej. W ostatnich latach RZP utrzymuje stały wzrost gospodarczy na wysokim poziomie ok. 5%. Wzrost ten jest generowany przez sektor usług, przede wszystkim turystycznych. Średni poziom inflacji do 2011 r. wynosił około 5,0%, co było spowodowane wzrostem cen ropy naftowej na rynkach światowych, w 2012 r. inflacja spadła do 2,5 %.

      Jako państwo wyspiarskie, nie posiadające surowców mineralnych i zasobów wody, jest w dużym stopniu zależne od środków finansowych pochodzących ze źródeł zewnętrznych. Te z kolei zależą od ogólnej sytuacji ekonomicznej na świecie. Znacznym źródłem dochodu państwa (10 % PKB) są transfery finansowe pochodzące od członków diaspory liczącej ok. 700 tys. (głównie z USA, Portugalii, Francji, Holandii). Między 2011 a 2012 rokiem, wpływy te jednak (według Banku Centralnego) zmniejszyły się o 23 %  i spadły z 3262 mln CVE w czwartym kwartale 2011 roku do 2995 mln CVE także czwartego kwartału 2012 roku. Dotyczy to również FDI  (bezpośrednich inwestycji zagranicznych), które między 2008 a 2012 spadły o 73 %. Między 2011 i 2012 FDI zmniejszyły się z 76 milionów euro do 50 milionów euro.

      Jednym z podstawowych problemów finansów publicznych jest deficyt handlowy. W 2012 roku wynosił 553 milionów euro. Wynika to z konieczności importowania produktów na miejscowy rynek (ok. 85%). Są to głównie produkty żywnościowe, samoloty, samochody oraz paliwa. W 2012 r. podstawowymi dostawcami towarów byli: Portugalia (38 %), Holandia (21,4 %), Chiny (7,9%) oraz Hiszpania (7 %). Głównymi odbiorcami - Hiszpania (66,6 %), Portugalia (13,9 %), USA (5 %).

      Perspektywy w zakresie finansów publicznych są niepokojące. Z powodu wzrostu PKB niższego niż zakładano w 2012 r. oraz rosnącego zadłużenia publicznego, amerykańska agencja ratingowa Fitch zmniejszyła notowania RZP z B+ na BB-. Degradacja tej punktacji wyniknęła głównie z trudności w dostępie do zagranicznych kredytów i do bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

      Inwestycje znacznie utrudnia brak infrastruktury (energetycznej, drogowej) oraz niedostatecznie rozwinięty sektor bankowy. Dlatego też, mimo dobrych wskaźników ekonomicznych, inwestycje w sektorze prywatnym pozostają na relatywnie niskim poziomie, a znaczna część populacji żyje w ubóstwie.

      W ostatnich latach sytuacja zaczęła się poprawiać - wzrost gospodarczy osiągał 5%, opanowano inflację, a PKB na mieszkańca przekraczało trzykrotnie średni wskaźnik dla Afryki podzwrotnikowej. Dlatego też RZP (mimo niekorzystnego gospodarczo położenia, braku bogactw naturalnych) jest swego rodzaju modelem rozwoju dla całego kontynentu afrykańskiego. Rząd pragnie, by stała się także międzynarodowym centrum handlowym, finansowym i turystycznym. Wysiłki te są doceniane przez wspólnotę międzynarodową, zarówno ONZ, MFW, jak inne organizacje finansowe. Jednakże światowy kryzys gospodarczy nie oszczędził RZP - zmniejszyły się dochody z turystyki, wzrost gospodarczy spadł do 3% rocznie. W odpowiedzi rząd ogłosił obniżenie podatków i rozpoczął znaczne inwestycje w sektorze publicznym, co pozwoliło na wzrost PKB do 5% w 2011 r.

      Mimo dużego wsparcia jakie RZP otrzymuje od światowych instytucji finansowych, takich jak MFW i Bank Światowy, istnieją obszary wymagające przemyślanej i długofalowej polityki gospodarczej. Jest to m.in. wysoki stopień wrażliwości na skoki cen i uzależnienie od wahań cen ropy naftowej na rynkach światowych, brak jasno sprecyzowanej strategii rozwoju sektora energetycznego, trudności w zwiększeniu eksportu towarów oraz dywersyfikacji jego struktury, niska konkurencyjność miejscowych firm. Rozwój gospodarczy nie zawsze idzie w parze z oczekiwaną redukcją poziomu ubóstwa.

       

       

            3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.

       

       

      Wyszczególnienie

      2010

      2011

      2012

      prognoza

      Wartość PKB ogółem (mld USD)*

      1,9

      1,5

      1,9

      Wartość PKB na 1 mieszkańca (mld USD)

      2 869

       

      4.200

      Tempo wzrostu PKB (%)

      4,5 %

      5 %

      4,3 %

       

       

       

       

       

       

       

       

      Stopa inflacji (%)

       

      4,5 %

      2,5 %

      Stopa bezrobocia (%)

       

      12,7 %

      16,8 %

      Wartość obrotów handlu zagranicznego (mln USD)

      b.d.

      b.d.

              989

      Wartość eksportu (mln USD)

      b.d.

      b.d.

      184

      Wartość importu (mln USD)

      b.d.

      b.d.

      902

       

       

      Źródło: The World Bank Group

       

       

            

            3.3.Główne sektory gospodarki (o największym znaczeniu/udziale w PKB).

                  Główne sektory tworzące PKB to usługi – 74,1%, gdzie największe znaczenie mają usługi turystyczne (10 %), które przyciągają 90% inwestycji zagranicznych. W latach 2011-2012 liczba turystów wzrosła o 12,3 % i wynosiła 534.000 osób – co przekroczyło po raz pierwszy liczbę stałych mieszkańców.

      Słabo rozwinięty sektor rolnictwa dostarcza tylko 10 %  PKB. Produkowane są to przede wszystkim banany, kukurydza, fasola, słodkie ziemniaki, kawa ora przetwory rybne. Ponad 80 % produktów żywieniowych jest sprowadzana z zagranicy.  

      Przemysł jest słabo rozwinięty i wytwarza jedynie 8 % PKB. Aktywność przemysłowa skupia się w sektorze rzemiosła (odzież, obuwie) bądź w sektorze podwykonawczym dla zakładów AGD.

                  Rybołówstwo stanowi zaledwie 1 % PKB, co stanowi jednocześnie 80 % całego eksportu RZP. Złoża połowowe tego obszaru są bardzo bogate. Niestety brak odpowiednich technologii przetwórczych i linii produkcyjnych pozostawia ponad 2/3 zasobów niewykorzystanych. Ponadto, od momentu zlikwidowania zakazu importowania przez UE z 2005 r. ryb z wód Zielonego Przylądka, słaba flota rybacka i nieumiejętność zagwarantowania bezpieczeństwa dla zagranicznych statków.

       

       

            3.4. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze ekonomicznym.

      Republika Zielonego Przylądka jest członkiem Światowej Organizacji Handlu. Posiada również szereg podpisanych umów dwustronnych, m.in. z Austrią, Belgią, Holandią, Niemcami, Portugalią, Włochami, Szwecją i Szwajcarią, a także z Chinami, Rosją i Wielką Brytanią. RZP należy również do ECOWAS i jest objęta programem działań w ramach Millenijnych Celów Rozwoju.

       

      Pomoc finansowa dla RZP

      W związku z tym, że sytuacja polityczna i gospodarcza w RZP jest stabilna, państwo to otrzymuje pomoc finansową z wielu źródeł. Bank Światowy przeznaczył na pomoc finansową dla RZP na lata 2008-2011 45 mln USD. Afrykański Bank Rozwoju udzielił pożyczki w wysokości 55 mln USD na inwestycje w rozwój sieci elektrycznych na wyspie Santiago. Bank Inwestycji i Rozwoju ECOWAS przewiduje inwestycje w wysokości 110 mln EUR w rozwój energii odnawialnych. W przypadku tych trzech banków – brak aktualniejszych danych. Ogólnie w latach 2011-2012 zagraniczna pomoc rozwojowa (APD) zmniejszyła się o 4 %. APD w 2010 r. stanowiła zaledwie 20,6 % PIB i w 2012 r. spadla do 13,3 %.

      Także kraje, które są głównymi partnerami handlowymi RZP (m.in. Luksemburg, Portugalia, Hiszpania) podpisały umowy o współpracy (Programme Indicatif de Cooperation – PIC). I tak np. Luksemburg przeznaczył na lata 2011-2015 kwotę 60 mln EUR (w okresie 2006-2011 była to kwota 45 mln EUR). W ramach programu na rzecz rozwoju (UNDAF) RZP otrzymała wsparcie w wysokości 82 mln USD na lata 2012-2016.

       

       

            3.5. Relacje gospodarcze z UE

      Specjalne relacje łączą RZP z Unią Europejską. W listopadzie 2007 r. UE i rząd RZP podpisały dokument o specjalnym partnerstwie. Plan działań w ramach specjalnego partnerstwa opiera się na wspieraniu reform zarządzania państwem, zapewnieniu stabilności i bezpieczeństwa, współpracy z krajami Makronezji i Afryki Zachodniej, modyfikacji ustawodawstwa w zakresie norm prawnych i technicznych w zgodzie z prawodawstwem UE, walce z ubóstwem i działania na rzecz rozwoju.

       

      Dotychczasowa pomoc finansowa UE dla RZP

      W ramach 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju (FED), Komisja Europejska przeznaczyła dla tego kraju pomoc finansową w wysokości 54,1 mln EUR na lata 2008-2013. Ma być ona przeznaczona na zmniejszenie ubóstwa, szczególnie w środowisku wiejskim oraz na poprawę zarządzania.

       

       

       

      Dwustronna współpraca gospodarcza


       

       

      4.1.Gospodarcze umowy dwustronne

      Polska nie podpisała z RZP gospodarczych umów dwustronnych.

       

       

      4.2. Handel zagraniczny*

       

       

       

      2009

      2010

      2011

      2012

      2013

      I-V

      Dynamika

      2012/2011

      Eksport

      57.758

               -

       508.192

      879.034

      448.447

        173

      Import

      19.724

               -

         14.595

        10.727

            -

          73

      Obroty

      77.482

               -

       522.787

      889.761

            -

        170

      Saldo

      38.034

       

       493.597

      868.307

            -

       

      * dane wstępne w mln EUR

           Źródło: MG na podstawie danych GUS

       

      Głównymi towarami w obrocie handlowym miedzy Polska a RZP w 2012 r. oraz w pierwszych    pięciu miesiącach 2013 r. były: gotowe artykuły spożywcze; urządzenia mechaniczne i elektryczne oraz wyroby różne.

       

       

      4.3.  Inwestycje

      Brak jest polskich inwestycji w RZP i nie są realizowane inwestycje z tego kraju w Polsce.

       

       

               4.4.  Współpraca regionalna

      Brak jest współpracy regionalnej na szczeblu samorządowym między obu krajami.

       

       

      4.5. Współpraca samorządów gospodarczych

      Nie istnieją kontakty dwustronne między samorządami gospodarczymi Polski i RZP.

       

      Dostęp do rynku


       

       

       

            5.1. Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).

      W rankingu Banku Światowego Doing Buisness 2012 Zielony Przylądek (Cap Vert) zajął 119 miejsce na 183 badanych krajów pod względem swobody prowadzenia działalności gospodarczej (w 2011 r. plasował się na 129 pozycji).

      Członkostwo Polski w UE powoduje, że polskie firmy mają pełnoprawny dostęp do rynku RZP. Członkostwo tego kraju w WTO oraz umowa ACP - UE regulują kwestie handlowe.

      Biorąc pod uwagę praktyczny aspekt prowadzenia działalności gospodarczej w RZP, najkorzystniejszym wyjściem jest znalezienie partnera na miejscu, posługującego się j. portugalskim lub kreolskim, co znacznie ułatwi nawiązywanie kontaktów i prowadzenie działalności. Na rynku działa wiele firm promocyjnych i marketingowych, które wspierają rozwijanie biznesu.

      Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga uzyskania pozwolenia. Pozwolenia takie można otrzymać w Ministerstwie Gospodarki, Wzrostu i Konkurencyjności, lub w izbach handlowych. Importerzy powinni mieć kapitał zakładowy w kwocie minimum  5 mln CVE, posiadać odpowiednią przestrzeń handlową i przedstawić plan finansowy zgodny z przepisami krajowymi.

      Eksporterzy nie muszą posiadać zezwoleń. Nie ma tu szczególnych wymagań poza generalnymi zasadami prowadzenia handlu zagranicznego zawartymi w rozporządzeniu (decree law nr 5/99) w sprawie generalnych uregulowań w  handlu i sądownictwie oraz ustawie (Law 92/IV/93) w sprawie specjalnych ułatwień w działalności eksportowej i reeksportowej towarów i usług.

      Jeśli chodzi o prowadzenie działalności inwestycyjnej, aby otworzyć firmę należy dostarczyć następujące dokumenty:

      - list adresowany do Ministra Finansów i Administracji Publicznej poprzez instytucję Cape Verde Investement,

      - dokumenty zgodne z rozporządzeniem nr 1/94 w sprawie inwestycji zagranicznych,

      - opis projektu,

      - kopie paszportu i cv inwestora,

      - zaświadczenie o posiadaniu konta bankowego,

      - studium wpływu na środowisko naturalne.

      Jeśli inwestor chciałby uzyskać zezwolenie na prowadzenie działalności w strefie wolnego handlu, powinien dostarczyć ponadto formularz aplikacji zgodny z rozporządzaniem nr 99/IV/93 w sprawie przedsiębiorstw w wolnych strefach ekonomicznych.

      Rząd RZP nie przyznaje szczególnych uprawnień inwestorom zagranicznym i są oni traktowani w ten sam sposób jak krajowi.

       

       

            5.2. Dostęp do rynku pracy, świadczenie usług i zatrudnienie obywateli RP

      Zgodnie z rozporządzeniem 89/IV/93 firma ma prawo do zatrudnienia 10% pracowników zagranicznych.

       

       

      Przydatne linki i kontakty


       

             6.1. Administracja gospodarcza

      Prezydent Republiki                                                             www.presidenciarepublika.cv

      Kancelaria Premiera:                                                             www.primeiroministro.cv

      Ministerstwo Finansów                                                         www.minfin.cv

      Oficjalna Strona Rządu                                                        www.governo.cv

      Sąd Najwyższy                                                                     www.stj.cv

      Instytut Telekomunikacji i Technologii Informacyjnych      www.icti.cv

       

       

            6.2.  Samorządy gospodarcze

      Izba Handlowa                                                                     www.nosi.cv

       

       

            6.3. Oficjalna prasa ekonomiczna

      A Semana                                                                              www.asemana.cv

      Liberal on line                                                                       www.liberal-caboverde.com

      Expresso das Ilhas                                                                www.expressodasilhas.cv

      El corresponsal                                                                      www.elcorresponsal.com

       

       

            6.4. Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym

      Bank Centralny                                                                     www.bcv.cv

      Giełda Papierów Wartościowych                                         www.bvc.cv

      Urząd Statystyczny                                                              www.ine.cv

      Urząd Celny                                                                          www.alfandegas.cv

      Rocznik przedsiębiorstw i instytucji publicznych                 www.caboverdepages.com

      Oficjalne portale                                                                   www.caboverde.com

                                                                                                    www.caboverde24.com

                                                                                                    www.caboverdeonline.com

       

       

      18 lipca 2013 (ostatnia aktualizacja: 18 lipca 2013)

      Drukuj Drukuj Podziel się treścią: