Mimo istniejących porozumień nieproliferacyjnych świat wciąż ma do czynienia z rosnącym zagrożeniem teroryzmem, nadmierną akumulacją broni w rejonach konfliktów, nieprzestrzeganiem praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego. Zjawiska te są współzależne z nielegalnym handlem bronią, a w szczególności bronią lekką i strzelecką.
Istniejące porozumienia nieproliferacyjne odgrywają wielką rolę w umacnianiu pokoju i bezpieczeństwa na świecie, ale z uwagi na ich dotychczas regionalny charakter nie są w stanie wpływać na niekorzystne zjawiska na całym świecie.
Takie właśnie myślenie stało się podstawą inicjatywy wypracowania wspólnych kryteriów kontroli legalnego handlu i transferów uzbrojenia i sprzętu wojskowego w skali globalnej, które miałyby charakter wiążący prawnie.
Od 2005 roku rozpoczęły się pierwsze prace koncepcyjne, które zaowocowały przyjęciem na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych Rezolucji Nr 61/89 z 6.12.2006 „Towards an arms treaty: establishing common international standards for the import, export and transfer of conventional arms”. Rezolucja ta wraz z uzupełniającą ją Rezolucją 63/240 z 8.01.2009 r. określają sposób prowadzenia pod auspicjami ONZ prac nad przyszłymi rozwiązaniami traktatowymi.
