Wprawdzie od zakończenia ostatniej wojny minęło blisko sześćdziesiąt lat, jednakże problem odzyskania utraconych dóbr kultury wciąż pozostaje otwarty. Zamknięcie go uniemożliwiła sytuacja polityczna okresu zimnej wojny, w tym szczególnie rozpad Europy na dwa bloki polityczne. Nie było wówczas warunków do współpracy państw w celu ostatecznego zlikwidowania skutków wojny, ani nawet do zakończenia starań rewindykacyjnych podejmowanych przez poszczególne kraje poszkodowane. Wszelkie próby restytucji zagrabionych dzieł sztuki, księgozbiorów czy archiwaliów kończyły się zwykle niepowodzeniem.

Dopiero przemiany przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych umożliwiły podjęcie próby uporania się ze spuścizną wojny w omawianej dziedzinie. Odtajnienie dużej części niedostępnych do tej pory materiałów archiwalnych nie tylko pozwoliło na pozyskanie nowych danych o losie obiektów do tej pory uważanych za zaginione, ale często umożliwiło wskazanie ich aktualnego miejsca przechowywania, a w konsekwencji podjęcie formalnych starań restytucyjnych. W niemal wszystkich krajach europejskich powstały ośrodki zajmujące się rejestrowaniem strat. Opracowane zostały nowe zasady współdziałania w dziedzinie badania proweniencji obiektów muzealnych, które mogły być nabyte z naruszeniem praw ich właścicieli, a także metody rozwiązywania wynikających stąd problemów.

Straty wojenne

Działalność MSZ w zakresie restytucji dóbr kultury

Odzyskane dzieła sztuki