Skomplikowane dzieje Polski, a zwłaszcza dramatyczny splot wydarzeń, jakie miały miejsce w ubiegłym stuleciu, sprawiły, że miliony naszych Rodaków znalazły się - często wbrew swej woli - poza obecnymi granicami kraju.

W ciągu dwudziestu lat wolnej Rzeczypospolitej Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Senat RP, a także inne podmioty krajowe uczyniły bardzo wiele, aby wspomagać rozproszonych po świecie Polaków. Pomoc ta przybierała różne formy, od działań bardzo konkretnych, w postaci wsparcia finansowego, poprzez stawianie posulatów dotyczących respektowania praw mniejszości polskich w krajach ich zamieszkania - do gestów symbolicznych, choć ważnych zarówno dla Polaków w Kraju, jak i na obczyźnie.

Wszystkim tym działaniom i inicjatywom powinna towarzyszyć próba udokumentowania wszelkich starań, mających na celu wzmocnienie kondycji Polonii i Polaków w świecie. Ambitną próbę stworzenia takiego opracowania, będącego swoistym kompendium wiedzy o naszej diasporze, podjął nowo powstały w strukturze MSZ Departament Współpracy z Polonią.

Przygotowanie Raportu nie byłoby możliwe bez udziału instytucji rządowych, organizacji pozarządowych, służb dyplomatyczno-konsularnych i - co najważniejsze - organizacji polonijnych, których działalności poświęcone jest w przeważającej części niniejsze opracowanie. Zapraszając zatem do wnikliwej lektury i refleksji, pragnę wyrazić podziękowanie wszystkim, którzy przyczynili się do jego powstania. Pragnę również zachęcić Państwa do dalszej współpracy w zakresie problematyki polonijnej, z pożytkiem dla Polski oraz tych wszystkich za granicą, którzy czują się z Ojczyzną związani.

Fragmenty wstępu do Raportu o sytuacji Polonii i Polaków za granicą 2009, autorstwa
Ministra Spraw Zagranicznych
Radosława Sikorskiego