Strona główna | English version | Biuletyn Informacji Publicznej | Wersja tekstowa
Strona główna Polityka zagraniczna Polityka bezpieczeństwa Ograniczenia w eksporcie... Kryteria oceny wniosków...


Kryteria oceny wniosków eksportowych dotyczących uzbrojenia i towarów podwójnego zastosowania



Wnioski eksportowe oceniane są przez MSZ pod kątem zgodności z Kryteriami w eksporcie uzbrojenia UE,  które na mocy Wspólnego Stanowiska Rady nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. stanowią prawo wspólnotowe i mają charakter prawnie wiążący dla państw członkowskich. Wspólne Stanowisko Rady 2008/944/WPZiB określa ogólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego, jakie państwa członkowskie UE oraz inne państwa zobowiązujące się do ich przestrzegania, powinny stosować w procesie udzielania zezwoleń na transfery uzbrojenia.

Kryteria w eksporcie uzbrojenia UE – skrót (szczegółowy opis kryteriów - tutaj):

  1. Poszanowanie międzynarodowych zobowiązań państw członkowskich, w szczególności sankcji przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ lub Unię Europejską, porozumień o nierozprzestrzenianiu i w innych sprawach, jak również innych zobowiązań międzynarodowych (lista sankcji – tutaj).
  2. Poszanowanie praw człowieka w państwie końcowego przeznaczenia, jak również poszanowanie przez to państwo międzynarodowego prawa humanitarnego.
  3. Wewnętrzna sytuacja w państwie końcowego przeznaczenia wynikająca z napięć lub konfliktów zbrojnych.
  4. Zachowanie pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie.
  5. Bezpieczeństwo narodowe państw członkowskich i terytoriów, za których stosunki zewnętrzne państwa członkowskie są odpowiedzialne oraz bezpieczeństwo państw zaprzyjaźnionych i sprzymierzonych.
  6. Zachowanie się państwa kupującego wobec społeczności międzynarodowej, a w szczególności: jego nastawienie do terroryzmu, charakter jego sojuszy i poszanowanie przez niego prawa międzynarodowego.
  7. Istnienie ryzyka, że nastąpi zmiana przeznaczenia technologii wojskowej lub sprzętu wojskowego w państwie kupującym lub dojdzie do jego ponownego wywozu na niepożądanych warunkach.
  8. Zgodność wywożonych technologii wojskowych i sprzętu wojskowego z technicznymi i ekonomicznymi możliwościami państwa odbiorcy, uwzględniając fakt, że pożądane jest, by państwa zaspokajały swoje uzasadnione potrzeby bezpieczeństwa i obronności przy jak najmniejszym przeznaczeniu zasobów ludzkich i gospodarczych na rzecz uzbrojenia.

    Przewodnik do wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB zawierający wytyczne dotyczące wykładni wspólnych kryteriów oraz stosowania artykułów zawartych we wspólnym stanowisku – tutaj.

Ponadto zgodnie z zapisem art. 15 Ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (tekst jednolity - tutaj) brana jest pod uwagę zgodność rozważanej transakcji z:

a) potrzebami obronności lub bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej;
b) zobowiązaniami Rzeczypospolitej Polskiej wynikającymi z umów i porozumień międzynarodowych oraz z zobowiązań sojuszniczych,
w tym dotyczących nierozprzestrzeniania i kontroli towarów o znaczeniu strategicznym.

Wśród zobowiązań wymienionych w kryterium 1 kryteriów UE oraz art. 15 Ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą  można wymienić następujące:

  1. Zakaz eksportu  min przeciwpiechotnych obejmujący wszystkie państwa świata zgodnie z Konwencją o zakazie min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu z 1997 r. (więcej informacji – tutaj);
  2. Sankcje regionalne:
    a. Ograniczenia ECOWAS dotyczące 15 krajów zachodnioafrykańskich,
    b. ograniczenia w zakresie technologii jądrowych w eksporcie do Indii i Pakistanu;
  3. Kryteria OBWE dotyczące najlepszych praktyk dot. broni strzeleckiej i lekkiej:
    a. Najlepsze praktyki dotyczące kontroli pośrednictwa w handlu uzbrojeniem, 
    b. Najlepsze praktyki dotyczące kontroli eksportu broni strzeleckiej i lekkiej, 
    c. Najlepsze praktyki dotyczące definicji i wskaźników występowania nadwyżek broni strzeleckiej i lekkiej,
    d. Najlepsze praktyki dotyczące krajowych procedur zarządzania i bezpieczeństwa składowania uzbrojenia, w tym dotyczące MANPADS.
  4. Kryteria Porozumienia z Wassenaar dotyczące najlepszych praktyk w handlu uzbrojeniem:
    a. Przeciwdziałanie destabilizującej akumulacji broni konwencjonalnej,
    b. Najlepsze praktyki dot. legislacji w obszarze pośrednictwa w handlu bronią,
    c. Najlepsze praktyki w eksporcie broni strzeleckiej i lekkiej,
    d. Najlepsze praktyki dot. eksportu przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych (MANPADS),
  5. Najlepsze praktyki dot. zapobiegania destabilizującym transferom broni strzeleckiej i lekkiej drogą powietrzną,
  6. Najlepsze praktyki dot. licencjonowania obrotu towarami podwójnego zastosowania.

W procesie przygotowywania opinii MSZ prowadzi konsultacje ze swoimi partnerami z innych państw w ramach systemu wymiany informacji pomiędzy członkami UE (patrz Wspólne Stanowisko Rady nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r.), z departamentami terytorialnymi w MSZ oraz z placówkami zagranicznymi. Korzysta także z archiwów i baz danych własnych, unijnych oraz reżimów kontrolnych zawierających zapisy dotychczasowych transakcji oraz różne dane historyczne.

Dzięki temu każda opinia jest przygotowana w oparciu o aktualne informacje dotyczące sytuacji politycznej i społeczno-ekonomicznej w kraju oraz w regionie, w którym wykorzystywane będzie uzbrojenie lub towar podwójnego zastosowania. Uwzględnione zostają także dotychczasowe doświadczenia związane z transferami dla danego państwa lub podmiotu biznesowego.



Strona główna | English version | Biuletyn Informacji Publicznej | Wersja tekstowa
© 2002-2010 Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Al. J. Ch. Szucha 23, 00-580 Warszawa tel. (+4822) 523 9000
Zaloguj się    
Ostatnia modyfikacja: 23.05.2012. CMS system zarządzania treściąagencja interaktywna: projektowanie stron WWW, cms, intranet, multimedia, aplikacje mobilne