W dniu 5 września 2008 r. na Zamku Królewskim odbyła się konferencja okrągłego stołu „Solidarność – Sajudis: początek strategicznego partnerstwa“. Konferencję zorganizowali Instytut Historii PAN, Instytut Historii Litwy, Ambasada Republiki Litewskiej oraz Zamek Królewski w Warszawie. Patronat honorowy nad konferencją objęli Minister Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej Pan Radosław Sikorski oraz Minister Spraw Zagranicznych Republiki Litewskiej Pan Petras Vaitiekunas. Przed rozpoczęciem konferencji otwarto wystawę poświęconą 20-leciu działalności Sąjudisu i ruchom niepodległościowym innych państw regionu.

        W 2008 roku mija 20 lat od powstania ruchu Sąjudis na Litwie. Wraz z pojawieniem się Sajudisu zostały nawiązane pierwsze niezależne kontakty z przedstawicielami z zagranicy. Kontakty przedstawicieli Sajudisu z Solidarnością, która wtedy działała w opozycji, zostały nawiązane jesienią 1988 roku. Były to pierwsze niezależne kontakty polityczne Litwy i Polski, pierwsze trudne rozmowy o przeszłości, wyrażenie wzajemnego poparcia oraz próby nakreślenia wytycznych na przyszłość.

        Działalność i idee polskiej Solidarności moralnie i praktycznie wspierały Sajudis w walce o niepodległość Litwy. Kontakty z tego okresu pomiędzy przedstawicielami Sajudisu i Solidarności stworzyły mocne podstawy dobrych relacji pomiędzy Polską a Litwą, ponieważ z grona działaczy Sajudisu i Solidarności wyłonili się przyszli przywódcy państw, ministrowie, wpływowi działacze społeczni. Osoby te przyczyniły się do kształtowania dobrosąsiedzkich stosunków polsko-litewskich oraz urzeczywistnienia idei strategicznego partnerstwa. Większość tych osób bierze czynny udział w życiu politycznym i społecznym, ich wkład jest bezcenny oceniając przebytą drogę i określając perspektywy partnerstwa  Polski i Litwy w Europie.

 

Piotr Paszkowski
Rzecznik Prasowy MSZ