Biuletyn prawny 41

Krótko

Rząd przyjął projekt ustawy o emeryturach pomostowych

 Rząd przyjął projekt ustawy o emeryturach pomostowych. Będą one przysługiwały osobom pracującym co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych lub wykonującym prace o szczególnym charakterze. Blisko 40 zawodów będzie uprawnionych do emerytury pomostowej. Będą one finansowane z Funduszu Emerytur Pomostowych, który będzie się składał z dotacji państwa i składek pracodawców.

Wysokie kary za handel fałszywą żywnością

 Nawet do 10 procent dochodu może stracić producent, który będzie usiłował sprzedać żywność złej jakości czy zafałszowaną. Chodzi np. o nazwanie masłem tłuszczu zwierzęcego z dodatkiem olejów roślinnych. Sejm znowelizował ustawę o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. Zaostrzy ona kary za wprowadzanie do handlu żywności o niewłaściwej jakości handlowej lub artykułów zafałszowanych. W rozumieniu ustawy są to produkty, w których rzeczywisty skład nie odpowiada podanej w oznakowaniu nazwie, a często również informacji o składnikach.

Przygotowania do profesjonalizacji armii

Sejm znowelizował ustawę o powszechnym obowiązku obrony, będącą częścią przygotowań do profesjonalizacji armii. Nowelizacja ma usprawnić nabór do czynnej służby wojskowej. Nowela przewiduje złagodzenie warunków naboru do służby nadterminowej - starszym szeregowym nadterminowym będzie mógł zostać żołnierz mający do 30, a nie 25 lat. Zarazem ma ograniczyć przyjmowanie osób bez właściwych predyspozycji. Przewiduje badania psychologiczne przed powołaniem do służby, dopuszcza też poddawanie żołnierzy badaniom, czy nie są pod wpływem alkoholu, środków psychotropowych lub odurzających.

Według planów rządu, do końca 2010 r. polskie wojsko ma się składać z samych zawodowców. Ostatnie wcielenie jest planowane na grudzień bieżącego roku, tak by ostatni żołnierze z poboru skończyli służbę we wrześniu 2009.

Więcej alkomatów i narkotestów w wojsku

Rozszerzenie zakresu badań żołnierzy na zawartość alkoholu i narkotyków w organizmie - to jedno z założeń projektu noweli o dyscyplinie wojskowej, który jest już po uzgodnieniach wewnątrzresortowych. Badania alkomatami i narkotestami mają być przeprowadzane przed podjęciem decyzji o zastosowaniu dyscyplinarnych środków zapobiegawczych - niedopuszczenia do wykonywania czynności służbowych oraz osadzania żołnierzy w izbie zatrzymań.

Propozycja wydłużenia okresu tymczasowego zatrudnienia

Do konsultacji społecznych trafił, opracowany przez Sejmową Komisję Nadzwyczajną "Przyjazne państwo", projekt nowelizacji ustawy o zatrudnieniu pracowników tymczasowych. Zmiany dotyczą ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Najistotniejsza z nich polega na wydłużeniu maksymalnego okresu zatrudnienia pracownika tymczasowego u danego pracodawcy z 12 do 18 miesięcy.

Sejm uchwalił nowelę ustawy o znakowaniu materiałów wybuchowych

Sejm uchwalił nowelizację ustawy dotyczącej wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi. Nowela wprowadza obowiązek znakowania plastycznych materiałów wybuchowych. Dotychczas nie było obowiązku znakowania takich materiałów.

Informacje

Sejm: bezterminowa Karta Polaka dla osób po 65 roku życia

Osoby, które ukończyły 65 lat, a będą ubiegać się o Kartę Polaka, otrzymają ją bezterminowo a nie na 10 lat - zdecydował Sejm nowelizując ustawę o Karcie Polaka.

Zgodnie z nowelizacją osoby zainteresowane Kartą Polaka będą mogły udowodnić prawo do jej posiadania na podstawie własnych dokumentów (np. metryki urodzenia). Obecnie, aby wykazać polskie pochodzenie wnioskodawca musi przedłożyć dokumenty stwierdzające pochodzenie swoich przodków.

Nowelizacja umożliwi przyznawanie Karty Polaka tzw. bezpaństwowcom polskiego pochodzenia, w szczególności na Łotwie i w Estonii, gdzie ustawodawstwo przewiduje taki status - tj. osoby tam zamieszkującej, ale pozbawionej pewnych praw. Obecnie ustawa stwierdza, iż Kartę Polaka mogą otrzymać jedynie obywatele państw powstałych po byłym ZSRR.

Według danych Ministerstwa Spraw Zagranicznych o Kartę Polaka ubiegało się dotychczas 9 896 osób, w przypadku 72 osób wydano decyzje odmowne.

Ustawa o Karcie Polaka weszła w życie 29 marca. Wprowadziła ułatwienia i przywileje dla Polaków zamieszkałych na Wschodzie, gdyż nie jest tam uznawane podwójne obywatelstwo. Umożliwia m.in. refundację wizy Schengen, dostęp do polskich szkół i uczelni, ułatwia uzyskiwanie stypendiów, podejmowanie pracy i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce.

Karta Polaka jest wydawana przez konsula; jest ważna przez 10 lat od momentu przyznania i może być przedłużana na wniosek zainteresowanego.

TK: przepis o zestrzeleniu porwanego samolotu - niekonstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny (TK) uchylił przepis pozwalający na zestrzelenie porwanego samolotu, który może być użyty do ataku terrorystycznego. Według TK, zapis jest nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami ochrony życia oraz godności człowieka, które uznano za priorytetowe. Pięcioosobowy skład TK uwzględnił skargę I prezesa Sądu Najwyższego prof. Lecha Gardockiego na zapis prawa lotniczego z 2002 r. Zezwalał on MON na zniszczenie samolotu, np. gdy porwali go terroryści i może stanowić zagrożenie - jak w przypadku ataków z 11 września 2001 roku w USA. TK zakwestionował prawo legalizujące umyślne pozbawienie życia niewinnych ludzi znajdujących się na pokładzie maszyny, na podstawie decyzji organu państwa - także dla ratowania życia osób zagrożonych atakiem na ziemi. TK podkreślił, że życie ludzkie nie może podlegać wartościowaniu.

Wyważając względy bezpieczeństwa publicznego oraz prawnej ochrony życia osób na pokładzie - TK "jednoznacznie przyznał priorytet wartościom, którymi są życie i godność człowieka". Według Trybunału, możliwa jest skuteczna walka z terroryzmem bez tak głębokiej ingerencji w prawa człowieka, jakim był ten przepis, a główne znaczenie powinny mieć środki prewencyjne.

TK uznał, że przepis powoduje "depersonifikację" i "urzeczowienie" ludzi nie będących agresorami, którzy stają się jedynie obiektem akcji ratunkowej skierowanej na zapobieganie prawdopodobnym większym stratom, jakie mogłoby wywołać uderzenie terrorystyczne. Za "z gruntu fałszywy" TK uznał argument, iż pasażerowie i załoga samolotu znaleźli się w takiej sytuacji wyłącznie wskutek bezprawnego działania zamachowców; pośrednio jest to bowiem przejawem "niepowodzenia państwa w realizacji pozytywnych obowiązków ochronnych".

Zdaniem TK, przepis był nieprecyzyjny i dawał nadmierną swobodę organom władzy. Przesłanki zestrzelenia samolotu ujęto w sposób bardzo ogólny - orzekł TK. Sędziowie ocenili, że kwestionowana regulacja była "jeszcze bardziej nieczytelna" przez skomplikowany system odesłań do ustawy o ochronie granicy państwowej i wydanego na jej podstawie rozporządzenia rządu. "Tymczasem ze względu na rangę konstytucyjnie chronionych dóbr, życia i godności ludzkiej, wymagania wynikające z zasad poprawnej techniki legislacyjnej powinny być przestrzegane w sposób szczególnie rygorystyczny" - uznał TK. Przepis nie nasuwałby - zdaniem TK - poważniejszych wątpliwości, gdyby zezwalał na zestrzelenie samolotu, na którego pokładzie są wyłącznie zamachowcy.

Werdykt jest ostateczny; wejdzie w życie po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Po zamachach w USA uchwalono, że samolot, który przekroczył granicę albo wykonuje lot w polskiej przestrzeni bez zezwolenia, może być wezwany do: opuszczenia przestrzeni Polski, zmiany kierunku lub wysokości lotu, lądowania na wskazanym lotnisku. Może być zmuszony przez polskie lotnictwo wojskowe do lądowania, ostrzeżony, a w przypadku dalszego niestosowania się do wezwań - zniszczony. Decyzję podejmuje szef MON, a w przypadku maszyny wojskowej - Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych.