Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Departament Systemu Informacji
Dyrektor
Rzecznik Prasowy MSZ
Warszawa 21 lipca 2003 r.
| |
Pan
Maciej ŁUKASIEWICZ
Redaktor Naczelny
Rzeczpospolita |
Szanowny Panie Redaktorze,
W związku z zmieszczoną w Rzeczpospolitej, w dniu 14 lipca br. serią artykułów
dotyczących zagranicznej promocji Polski i jednoczesnym pominięciu roli jaką
w tym systemie pełni Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, pozwalam sobie
przekazać Panu Redaktorowi następujące wyjaśnienia.
Rolę Ministerstwa Spraw Zagranicznych w zakresie promocji zagranicznej określa
Ustawa z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej. Zgodnie z art.
32 ust. 1 tej ustawy MSZ reprezentuje i chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej
za granicą, a także odpowiada za promocję Polski w tym promocję języka polskiego
oraz promocję gospodarczą, naukową, kulturalną i sportową. Dodatkowo zgodnie
art. 32 ust. 2 Ministerstwo Spraw Zagranicznych odpowiada za koordynację działań
innych organów i instytucji państwowych w tym zakresie.
Budżet MSZ przeznaczony w 2003 r. na promocję kraju za granicą wynosi ok. 17
mln PLN, z czego większość przeznaczona została na działania związane z promocją
członkostwa Polski w UE i projekty kształtujące wizerunek Polski, jako nowego
członka Unii. Podstawą realizacji promocji ukierunkowanej na wspieranie integracji
RP z UE w latach 2000-2002 był przyjęty przez Radę Ministrów - 27 czerwca 2000
roku - Program Ramowy Promocji Zagranicznej Procesu Akcesji RP do UE. Zgodnie
z jego zapisami, wspieranie procesu rozszerzenia UE było priorytetem zagranicznej
promocji Polski. Zadania wyznaczane przez Program znalazły swoje odzwierciedlenie
w zapisach Narodowego Programu Przygotowania do Członkostwa z 2001 r. (priorytet
30.7). Realizację takich działań przewidziano również w przyjętym przez Radę
Ministrów dokumencie Kierunki polityki zagranicznej RP w 2002 r. W dniu 23
grudnia 2002 r., gdy realizacja Programu ramowego dobiegała końca, a jednocześnie
rozpoczynał się jeden z najważniejszych etapów uzyskiwania przez Polskę członkostwa
w UE - ostateczna decyzja parlamentów krajów członkowskich - Rada Ministrów
przyjęła Program promocji Polski w krajach członkowskich UE w okresie ratyfikacji
Traktatu Akcesyjnego, dokument określający system działań z zakresu promocji
Polski, których podstawowym celem jest wsparcie procesu ratyfikacji Traktatu
Akcesyjnego przez parlamenty krajów członkowskich UE. Wymienione programy są
dokumentami rządowymi, oznacza to, że działania promocyjne realizowane przez
wszystkie instytucje rządowe odpowiedzialne za promocję kraju powinny być z
nimi zgodne oraz możliwie skoordynowane.
Wykorzystując okazję realizacji rządowych programów promocyjnych wypracowano
podstawową formułę koordynacyjną działań związanych z promocją zagraniczną
kraju. Obejmuje ona organizowane cykliczne spotkania na szczeblu wiceministrów
SZ, GPiPS, MK oraz przedstawicieli instytucji centralnych, zaangażowanych w
zagraniczną promocję Polski. Dodatkowym efektem spotkań jest włączenie w system
skoordynowanych działań promocyjnych Polski przedstawicieli regionów. Narady
te są przykładem sprawnej współpracy międzyresortowej na płaszczyźnie decyzyjnej,
zaś zadania realizowane w oparciu o podjęte podczas spotkań ustalenia stanowią
wymierny efekt właściwie rozumianej i prowadzonej polityki koordynacji promocji
zagranicznej Polski. Gromadzone doświadczenia ujawniają jednocześnie potrzebę
ciągłych konsultacji i wspólnych analiz prowadzonych pod kątem wyboru obszarów
promocyjnych oraz mechanizmów realizacji przedsięwzięć promocyjnych. Podstawową
wadą oraz zagrożeniem dla dalszego rozwoju mechanizmu koordynacyjnego promocji
Polski jest zatem jego nieformalny charakter. Zarówno decyzja dotycząca udziału
w tego rodzaju naradach, jak i ocena wykonania podejmowanych zobowiązań zależy,
w dużej mierze, od dobrej woli uczestników. W takiej sytuacji niezwykle ważne
jest nadanie procesowi międzyresortowej współpracy ram instytucjonalnych. MSZ
dostrzega potrzebę powołania Rady Promocji Polski, która - według założeń -
stanowiłaby platformę dla współpracy instytucji rządowych (MSZ, MGPiPS, MK,),
rządowych agend wykonawczych (m.in. PAIiIZ, POT, Instytut Adama Mickiewicza,
Radio Polonia, TV Polonia), ważnych organizacji pozarządowych (Polska Rada
Biznesu, Krajowa Izba Gospodarcza, Business Centre Club) oraz ewentualnie dużych
firm, których działalność wpływa na wizerunek kraju (PLL LOT, media). Włączenie
ciał pozarządowych byłoby ze wszech miar korzystne, zważywszy na bogate instrumentarium
promocyjne oraz duże doświadczenie, jakim dysponują te instytucje. Funkcjonująca
jako ośrodek koordynacji Rada, stanowić powinna międzyresortowe gremium analityczno-doradcze
dla Rady Ministrów RP w sprawach promocji Polski, natomiast jej pierwszoplanowym
zadaniem powinno być opracowanie strategii promocyjnej kraju ukierunkowanej
na promocję polskiej gospodarki. Cel ten łączy się bezpośrednio z ekonomizacją
polityki zagranicznej, która stała się jednym z podstawowych celów polskiej
dyplomacji. W MSZ przygotowany został projekt aktu prawnego powołującego do
życia Radę Promocji Polski, jego dalszy los zależał będzie od opinii pozostałych
Ministerstw.
Świadomość wyjątkowej sytuacji międzynarodowej, w jakiej znajduje się obecnie
Polska oraz wiążąca się z nią konieczność zdecydowanych rozwiązań oddziaływuje
bezpośrednio na podstawowe wyzwanie, którego podjąć się powinna Rada Promocji
Polski - jest nim jak najszybsze opracowanie i implementacja strategii promocji
Polski. Przygotowując się do realizacji tej strategii MSZ podejmuje szereg
działań promocyjnych obejmujących dostarczanie kompleksowej informacji nt.
Polski i Polaków. W tym celu uruchomiono, np. oficjalną stronę internetową
Polski www.poland.gov.pl (w pięciu językach) oraz przygotowano zestaw broszur
informacyjnych nt. Polski, jej aktywności międzynarodowej i wielu dziedzin
życia w Polsce. Prowadzona jest współpraca z instytucjami spoza sektora publicznego,
np. z regionami oraz wyspecjalizowanymi instytucjami promocyjnymi jak, np.
Krajowa Izba Gospodarcza, której doświadczenie i odniesione sukcesy (m.in.
Expo w Hannowerze) uzasadniają realizację wspólnych przedsięwzięć. Okazję do
zacieśnienia współpracy tworzy zaproponowana obecnie przez KIG koncepcja jednolitej
promocyjnej kampanii wizerunkowej Marka dla Polski. Jej założenia wpisują się
w zakres zadań, które powinna postawić przed sobą przyszła Rada Promocji Polski
i mogą okazać się jej istotnym wsparciem.
Elementem tej strategii jest również opracowane na potrzeby ogólnej promocji
Polski logo. Decyzja o jego przygotowaniu został podjęta w 2000 roku, zaś firma,
która wygrała przetarg na realizację tego zadania przygotowała koncepcję w
oparciu o wyniki badań opinii publicznej w wielu krajach. Do stworzenia logo
promocyjnego Polski konieczne było wykorzystanie specjalistycznej wiedzy na
temat stereotypów narodowych, stylów myślenia i wrażliwości na typy perswazji
politycznej. Symbolika znaku wykorzystywanego w promocji Polski za granicą,
powinna być czytelna dla Polaków. Przede wszystkim jednak powinna być w pełni
zrozumiała dla odbiorcy zagranicznego, którego wiedza o Polsce jest niewielka,
nie można zatem od niego oczekiwać dogłębnej analizy zawartego w znaku przekazu
nt. dziedzictwa kulturowo-historycznego kraju oraz misji narodu. Celem przygotowanego
logo jest więc przejrzyste odzwierciedlenie marki, systemu wartości i tożsamości.
Symbolizuje proces uwolnienia i stanowi synonim energii i dynamiki. Słowo Polska
pisane po polsku podkreśla naszą odrębność, jednocześnie wskazuje, że należymy
do Europy i używamy alfabetu łacińskiego. Użyta czcionka jest oryginalnym krojem
stworzonym wyłącznie dla logotypu. Nawiązuje do tak zwanej solidarycy i stanowi
symbol wyzwolonego społeczeństwa. Postać wpisana w literę K stanowi element
indywidualizmu, podkreśla energię i radość.
Jak wynika z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP, w dniach 24-26 sierpnia
2002 r. w rezultacie dyskusji na jego temat w mediach, większość badanych (58%)
oceniła znak pozytywnie. Opinie te uzasadniły dodatkowo propozycję przedstawioną
Radzie Ministrów dotyczącą przyjęcia logo za znak ogólnej promocji Polski.
Ostatecznej decyzji dotychczas jeszcze nie podjęto, co sprawia że logo funkcjonuje
obecnie jako symbol działań promocyjnych realizowanych przez MSZ.
Przedstawiony zarys warunków w jakich realizowane są działania dotyczące zagranicznej
promocji Polski wskazuje na potrzebę szybkich i zdecydowanych kroków w kierunku
ich uporządkowania. Podstawowym i najpilniejszym zadaniem jest sformalizowanie
procesu koordynacji wszystkich typów promocji, znacząca rola powinna przypaść
wśród nich promocji gospodarczej, która w szczególny sposób wpływa na budowę
marki", jaką jest Polska. Niebagatelną rolę odgrywają w tym procesie również
pozostałe obszary całościowego wizerunku polski, czyli prezentacja silnej pozycji
politycznej, narodowych zalet, bogatej oferty kulturalnej oraz atrakcji turystycznych.
Tylko stworzenie precyzyjnego i stabilnego mechanizmu koordynacji działań promocyjnych
pozwoli na opracowanie kompleksowej strategii promocyjnej kraju (ukierunkowanej
na szeroki, znacznie wykraczający poza Europę krąg odbiorców) oraz umożliwi
najefektywniejsze wydatkowanie posiadanych na ten cel funduszy.
Bogusław M. Majewski
powrót
